{"id":159,"date":"2020-09-01T15:08:45","date_gmt":"2020-09-01T13:08:45","guid":{"rendered":"http:\/\/historia.pultusk24.pl\/?p=159"},"modified":"2021-01-21T15:04:39","modified_gmt":"2021-01-21T14:04:39","slug":"wrzesniowe-rocznice","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/historia.pultusk24.pl\/?p=159","title":{"rendered":"Wrze\u015bniowe rocznice"},"content":{"rendered":"\n

\u201eNasze rocznice\u201d, to cykl felieton\u00f3w, publikowanych w ramach rubryki \u201eZ notatnika archiwisty\u201d na \u0142amach Pu\u0142tuskiej Gazety Powiatowej, ukazuj\u0105cej si\u0119 w latach 2000. Autorem felieton\u00f3w i redaktorem rubryki by\u0142 Miron Owsiewski, wieloletni dyrektor pu\u0142tuskiego oddzia\u0142u Archiwum Pa\u0144stwowego w Warszawie. Cykl, ukazuj\u0105cy si\u0119 w ostatnim wydaniu gazety ka\u017cdego miesi\u0105ca, opisywa\u0142 najwa\u017cniejsze rocznice wydarze\u0144 i fakt\u00f3w z \u017cycia Pu\u0142tuska. By\u0142y to rocznice z dziedziny administracji, kultury, komunikacji, o\u015bwiaty, a tak\u017ce historii. W nawi\u0105zaniu do obchodzonej 1 wrze\u015bnia kolejnej rocznicy wybuchu II wojny \u015bwiatowej przypominamy najwa\u017cniejsze \u201eWrze\u015bniowe rocznice\u201d. Ka\u017cdego pierwszego dnia miesi\u0105ca b\u0119dziemy publikowa\u0107 kolejne, wa\u017cne wydarzenia z historii miasta.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

– Dnia 1 wrze\u015bnia 1923 roku w Pu\u0142tuskim teatrze Sekcja Dramatyczna Pu\u0142tuskiego Towarzystwa Muzyczno \u2013 Dramatycznego wystawi\u0142a sztuk\u0119 Jerzego Szaniawskiego z Zegrzynka pt. \u201ePapierowy kochanek\u201d. W antraktach przygrywa\u0142a orkiestra 13 Pu\u0142ku Piechoty. Ca\u0142o\u015b\u0107 re\u017cyserowa\u0142 Antoni Sikorski<\/p>\n\n\n\n

– Dnia 1 wrze\u015bnia 1939 roku, w godzinach rannych nast\u0105pi\u0142 atak wojsk hitlerowskich na Polsk\u0119. Rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 II wojna \u015bwiatowa, kt\u00f3ra trwa\u0142a 6 lat. Wojna toczy\u0142a si\u0119 w Europie, Afryce P\u00f3\u0142nocnej, Azji, wyspach Oceanii i Pacyfiku. Wzi\u0119\u0142o w niej udzia\u0142 61 pa\u0144stw. W Europie kapitulacja wojsk hitlerowskich mia\u0142a miejsce 9 maja 1945 r. W Azji natomiast w dniu 2 wrze\u015bnia 1945 r., na pok\u0142adzie ameryka\u0144skiego okr\u0119tu liniowego Missouri przedstawiciele cesarza Japonii podpisali akt kapitulacji. 9 wrze\u015bnia 1945 r. skapitulowa\u0142a armia japo\u0144ska w Chinach.<\/p>\n\n\n\n

– 1 wrze\u015bnia 1945 r. Powiatowa Rada Narodowa w Pu\u0142tusku wybra\u0142a na funkcj\u0119 starosty powiatu Eugeniusza Pyszy\u0144skiego. Wymieniony ju\u017c 8.10.1945 r., wyda\u0142 specjalne zarz\u0105dzenie dotycz\u0105ce odstawy p\u0142od\u00f3w rolnych dla zaopatrzenia miast. Funkcj\u0119 piastowa\u0142 do dnia 13 wrze\u015bnia 1946 r.<\/p>\n\n\n\n

– Dnia 1 wrze\u015bnia 1947 r. w miejscowym kinie zorganizowano akademi\u0119 zwi\u0105zan\u0105 z przyj\u0119ciem zada\u0144 przez Spo\u0142eczny Komitet Odbudowy Stolicy. W cz\u0119\u015bci artystycznej wyst\u0105pili: Orkiestra Staro\u015bci\u0144ska pod batut\u0105 Karola Wrony, ch\u00f3r parafialny pod batut\u0105 organisty Stanis\u0142aw Dziedzickiego, Solista Ch\u00f3ru Lutnia Karol Wiernicki, kt\u00f3ry przy akompaniamencie A. Doli\u0144skiej wykona\u0142 \u201ePiosenk\u0119 o mojej Warszawie\u201d.

– Dnia 4 wrze\u015bnia 1845 r. naczelnik powiatu pu\u0142tuskiego og\u0142osi\u0142 termin licytacji mur\u00f3w po zdewastowanym ko\u015bciele Panny Marii. Kwota wyj\u015bciowa na licytacji wynosi\u0142a 1 400 rubli i 18 kopiejek. Po d\u0142ugich pertraktacjach w roku 1847 biskup Franciszek Paw\u0142owski sprzeda\u0142 mury ewangelikom za kwot\u0119 1 002 ruble. Obiekt s\u0142u\u017cy\u0142 ewangelikom do stycznia 1945 r. W ostatnim kwartale 1944 r. zosta\u0142 zdewastowany w 80%. Od dnia 3.12.1986 r. mie\u015bci si\u0119 w nim Archiwum Pa\u0144stwowe.

– Dnia 4 wrze\u015bnia 1944 r. hitlerowcy wywlekli z pu\u0142tuskiego wi\u0119zienia 17 cz\u0142onk\u00f3w AK, kt\u00f3rych nast\u0119pnie rozstrzelali przy drodze za koszarami. Dzi\u015b na miejscu ka\u017ani znajduje si\u0119 tablica z nazwiskami ofiar.

– Dnia 5 wrze\u015bnia 1944 r. wojska radzieckie dotar\u0142y do Pu\u0142tuska zajmuj\u0105c przedmie\u015bcie Pop\u0142awy. Ludno\u015b\u0107 Pu\u0142tuska zostaje wysiedlona. Rosyjskie baterie gen. Paw\u0142a Batowa rozpocz\u0119\u0142y ostrza\u0142 miasta, kt\u00f3ry trwa\u0142 do 17 stycznia 1945 r. Miasto zniszczono w 80%.<\/p>\n\n\n\n

– Dnia 11 wrze\u015bnia 1980 r. w Pu\u0142tusku, na przycz\u00f3\u0142ku mostowym, ods\u0142oni\u0119to pomnik \u201e\u017bo\u0142nierzom Wrze\u015bnia\u201d. Pomnik stan\u0105\u0142 z inicjatywy PTS-K. Jego autorem by\u0142 artysta rze\u017abiarz Leon Machowski. Ods\u0142ania\u0142 Minister Janusz Wieczorek.

– 12 wrze\u015bnia 1925 r. w pu\u0142tuskim teatrze wystawiono sztuk\u0119 Stefana Kiedrzy\u0144skiego \u201eNajszcz\u0119\u015bliwszy z ludzi\u201d. W antraktach przygrywa\u0142a orkiestra OSO. Re\u017cyserowa\u0142 Antoni Sikorski.

– Dnia 14 wrze\u015bnia 1946 r. Powiatowa Rada Narodowa powo\u0142a\u0142a na stanowisko Starosty Powiatu mgr. Konstantego Czapikowskiego. By\u0142 to trzeci po wojnie i ostatni Starosta. Funkcj\u0119 sw\u0105 przekaza\u0142 dnia 6.06.1950 r. Przewodnicz\u0105cemu PRN w zwi\u0105zku z wej\u015bciem w \u017cycie ustawy o jednolitych organach w\u0142adzy pa\u0144stwowej, kt\u00f3ra znios\u0142a stanowisko starosty.

– Dnia 15 wrze\u015bnia 1927 r. w pu\u0142tuskim teatrze wystawiono sztuk\u0119 Franciszka Herzoga \u201eNiebieski lis\u201d. W antraktach przygrywa\u0142a orkiestra 13 pu\u0142ku piechoty. Re\u017cyserowa\u0142 spektakl Antoni Sikorski.

– Dnia 15 wrze\u015bnia 1944 r. funkcj\u0119 Przewodnicz\u0105cego PRN w Pu\u0142tusku obj\u0105\u0142 J\u00f3zef Kacpura, maj\u0105cy nominacj\u0119 PKWN. Wymieniony mieszka\u0142 w Wyszkowie do 14.02.1945 r.

– Dnia 16 wrze\u015bnia 1922 r. Sekcja Dramatyczna wystawi\u0142a w teatrze sztuk\u0119 A. Abramowicza \u201eM\u0105\u017c z grzeczno\u015bci\u201d. W antraktach gra\u0142a orkiestra OSO. Re\u017cyserowa\u0142 Jan Lewandowski.

– Dnia 21 wrze\u015bnia 1949 r. w teatrze zorganizowano akademi\u0119 z okazji rocznicy 25-letniej dzia\u0142alno\u015bci ch\u00f3ru parafialnego \u2013 pod kierownictwem Stanis\u0142awa Dziedzickiego. Wielu ch\u00f3rzyst\u00f3w, a mi\u0119dzy innymi Wac\u0142aw Morawski, Julian Piekarski i Justyn Winciunas zostali uhonorowani pi\u0119knymi dyplomami.

– Dnia 22 wrze\u015bnia 1928 r. w teatrze mia\u0142 miejsce odczyt kpt z 13 pu\u0142ku piechoty Kazimierza Gocha pt. \u201eLotnictwo\u201d. Po odczycie wystawiono sztuk\u0119 Zygmunta Przybylskiego \u201ePa\u0144stwo Wackowie\u201d. Przygrywa\u0142a orkiestra 13 pu\u0142ku piechoty, re\u017cyserowa\u0142 Antoni Sikorski.

– Dnia 22 wrze\u015bnia 1939 r. nast\u0105pi\u0142o brutalne wysiedlenie ludno\u015bci \u017cydowskiej z Pu\u0142tuska. Wysiedlono przesz\u0142o 7 000 os\u00f3b. Przy zamku, po ograbieniu ludno\u015bci przez hitlerowc\u00f3w, zorganizowano kolumn\u0119 marszow\u0105 i skierowano j\u0105 w kierunku Pniewa. Tylko pewnej grupie, oko\u0142o 300 \u2013 osobowej, pozwolono maszerowa\u0107 w kierunku Obrytego.<\/p>\n\n\n\n

– Dnia 22 wrze\u015bnia 1946 r. zesp\u00f3\u0142 dziewcz\u0105t z Pa\u0144stwowego Gimnazjum im. Klaudyny Potockiej wystawi\u0142 w teatrze rewi\u0119 \u201eOd g\u00f3r naszych, hen do morza\u201d. Re\u017cyserowa\u0142 Karol Wiernicki.

– Dnia 22 wrze\u015bnia 1995 r. zapocz\u0105tkowano w Pu\u0142tusku obchody zwi\u0105zane z 400-leciem Wy\u017cszego Seminarium Duchownego w P\u0142ocku. Zako\u0144czeniem uroczysto\u015bci jubileuszowych by\u0142a uroczysta Msza \u015awi\u0119ta, odprawiana na pu\u0142tuskim rynku, a koncelebrowana przez Prymasa Kardyna\u0142a J\u00f3zefa Glempa. Podczas tej uroczysto\u015bci, d\u0142ugoletnia nauczycielka j\u0119zyka polskiego \u2013 Halina Mazurowa \u2013 zosta\u0142a odznaczona medalem papieskim: \u201ePro Ecclesia et Pontificae\u201d (Za ko\u015bci\u00f3\u0142 i Papie\u017ca). Odznaczenie przekaza\u0142 biskup Z. Kaminski.

– Dnia 26 wrze\u015bnia 1911 r. Gubernator Warszawski przes\u0142a\u0142 do Naczelnika Powiatu podanie doktora A. Smoli\u0144skiego, a dotycz\u0105ce zezwolenia na zorganizowanie w Pu\u0142tusku stowarzyszenia pod nazw\u0105 \u201ePu\u0142tuskie Towarzystwo Mi\u0142o\u015bnik\u00f3w Rower\u00f3w\u201d. Od tej daty liczy si\u0119 wi\u0119c zal\u0105\u017cek naszych kolarskich tradycji w Pu\u0142tusku.

– Dnia 29 wrze\u015bnia 1965 r. Miejska Rada Narodowa w Pu\u0142tusku przyj\u0119\u0142a uchwa\u0142\u0119 uznaj\u0105c\u0105 rok 1969 rokiem obchod\u00f3w X wiek\u00f3w Pu\u0142tuska, Rada zatwierdzi\u0142a jednocze\u015bnie bardzo bogaty program, w kt\u00f3rym znalaz\u0142y si\u0119 takie zadania jak: budowa dworca autobusowego, budowa mostu dla pieszych przy zamku, remont i oczyszczenie miejskich kana\u0142\u00f3w oraz szereg innych bardzo pozytecznych dla miasta zada\u0144.<\/p>\n\n\n\n

Miron Owsiewski<\/strong><\/em>
\u201eZ notatnika archiwisty\u201d<\/strong><\/em><\/strong><\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u201eNasze rocznice\u201d, to cykl felieton\u00f3w, publikowanych w ramach rubryki \u201eZ notatnika archiwisty\u201d na \u0142amach Pu\u0142tuskiej Gazety Powiatowej, ukazuj\u0105cej si\u0119 w latach 2000. Autorem felieton\u00f3w i redaktorem rubryki by\u0142 Miron Owsiewski, wieloletni dyrektor pu\u0142tuskiego oddzia\u0142u Archiwum Pa\u0144stwowego w Warszawie. Cykl, ukazuj\u0105cy si\u0119 w ostatnim wydaniu gazety ka\u017cdego miesi\u0105ca, opisywa\u0142 najwa\u017cniejsze rocznice wydarze\u0144 i fakt\u00f3w z \u017cycia … Czytaj dalej<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[],"class_list":["post-159","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-z-notatnika-archiwisty"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/historia.pultusk24.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/159","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/historia.pultusk24.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/historia.pultusk24.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/historia.pultusk24.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/historia.pultusk24.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=159"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/historia.pultusk24.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/159\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":325,"href":"https:\/\/historia.pultusk24.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/159\/revisions\/325"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/historia.pultusk24.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=159"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/historia.pultusk24.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=159"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/historia.pultusk24.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=159"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}