![\"\"](\"https:\/\/historia.pultusk24.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/zdjecie-z-tygodnika-Swiat-z-1906-roku-1024x672.jpg\")
<\/figure><\/div>\n\n\n\nNa ziemiach zaboru rosyjskiego, a wi\u0119c tak\u017ce w Pu\u0142tusku, pocz\u0105tek 1906 roku nie by\u0142 spokojny. Trwa\u0142a bowiem w ca\u0142ym imperium car\u00f3w rewolucja, kt\u00f3ra za spraw\u0105 niepodleg\u0142o\u015bciowej lewicy na ziemiach polskich przybra\u0142a charakter powstania narodowego. W lutym dosz\u0142o w naszym mie\u015bcie do zdarzenia, o kt\u00f3rym pisano w Warszawie. Oto fragment relacji z wydawanego nielegalnie pisma Polskiej Partii Socjalistycznej \u201eRobotnik\u201d (nr 79 z 9 marca 1906 r.):<\/p>\n\n\n\n
Pu\u0142tusk. Dnia 20-go o g. 6-ej wieczorem tow. Baltazar czterema wystrza\u0142ami powali\u0142 starszego stra\u017cnika ziemskiego Kowalskiego. Uciekaj\u0105c zosta\u0142 powstrzymany przez zduna Czecha\u0142owskiego, lecz pogrozi\u0142 rewolwerem i pobieg\u0142 ku farze, przeskoczy\u0142 ogrodzenie i sp\u0142oszony przez dziada ko\u015bcielnego powt\u00f3rnie przeskoczy\u0142 przez mur, i przykucn\u0105\u0142 na kupie nawozu, chc\u0105c skorzysta\u0107 ze zmroku. Poprzednio na rynku, strzela\u0142 trzy razy do kilku \u017co\u0142nierzy, kt\u00f3rzy go zacz\u0119li atakowa\u0107. S\u0142ysz\u0105c zbli\u017caj\u0105ce si\u0119 poszukiwania uda\u0142 si\u0119 tow. Baltazar, przez ogr\u00f3d klubu oficerskiego na brzeg odnogi Narwi i lodem pobieg\u0142 pod most gdzie w punkcie D. stan\u0105\u0142 na spunt-palach. Z rynku tymczasem biegli poszukuj\u0105cy go \u017co\u0142nierze i stra\u017cnicy przy pomocy wy\u017cej pomienionego Czecha\u0142owskiego, d\u0105\u017c\u0105c ul. Benedykty\u0144sk\u0105. \u2014 Pogo\u0144 uda\u0142a si\u0119 za most ku ul. Petersburskiej, a Czecha\u0142owski, twierdz\u0105c, \u017ce si\u0119 \u201ez\u0142oczy\u0144ca\u201d ukry\u0142 pod mostem stan\u0105\u0142 na stra\u017cy. \u017bona jego, kt\u00f3ra ju\u017c wiedzia\u0142a, o co rzecz idzie, uda\u0142a si\u0119 z domu z wiadrami nibyto po wod\u0119 i r\u0119k\u0105 pokaza\u0142a m\u0119\u017cowi, \u017ce tow. Baltazar jest tam ukryty. Denuncjant uda\u0142 si\u0119 po \u017co\u0142nierzy i wskaza\u0142 im miejsce gdzie tow. Baltazar si\u0119 znajdowa\u0142. Widz\u0105c zbli\u017caj\u0105c\u0105 si\u0119 pogo\u0144, B. zasztyletowa\u0142 si\u0119 i umar\u0142 na miejscu padaj\u0105c do wody. Wyci\u0105gn\u0119li go bosakami i okropnie pokaleczyli twarz. Stra\u017cnik Murawski \u201eodwa\u017cnie\u201c wystrzeli\u0142 jeszcze w trupa, za co jak m\u00f3wi\u0105 dosta\u0142 pochwa\u0142\u0119 w rozkazie dziennym. Przytoczony opis dotyczy bohaterskiej \u015bmierci bojowca Polskiej Partii Socjalistycznej, szefa tej partii na \u00f3wczesny powiat pu\u0142tuski, dzia\u0142aj\u0105cego pod pseudonimem \u201eBaltazar\u201d. Nie znamy jego prawdziwego imienia i nazwiska. Z relacji \u201eRobotnika\u201d wiemy, \u017ce w pogoni za nim uczestniczyli nie tylko rosyjscy \u017co\u0142nierze, ale tak\u017ce niekt\u00f3rzy z mieszka\u0144c\u00f3w miasta. Zanim \u201eBaltazar\u201d ukry\u0142 si\u0119 pod mostem, stoczy\u0142 prawdziw\u0105 walk\u0119 \u2013 w jej wyniku zgin\u0119\u0142o dw\u00f3ch \u017co\u0142nierzy rosyjskich i jeden policjant zwany w\u00f3wczas stra\u017cnikiem miejskim. Wszystko zacz\u0119\u0142o si\u0119 od pr\u00f3by wylegitymowania go, gdy przyjecha\u0142 dyli\u017cansem pocztowym z Warszawy.<\/p>\n\n\n\n Miesi\u0105c p\u00f3\u017aniej mia\u0142o miejsce inne zdarzenie. Jak donosi w numerze 12 z 24 marca 1906 roku legalnie wydawane pismo \u201e\u015awiat\u201d, trwa\u0142a wtedy w najlepsze kampania wyborcza do rosyjskiej Dumy. W artykule o wyborach dziennikarze pisz\u0105, \u017ce w Warszawie spotkania narodowej prawicy i rojalist\u00f3w odbywaj\u0105 si\u0119 spokojnie ale (\u2026) organizatorzy tych zebra\u0144 najtrudniejsze zadanie maj\u0105 w \u0141odzi, gdzie socyali\u015bci z rewolwerami w r\u0119kach usi\u0142uj\u0105 im przeszkadza\u0107<\/em>. Dalej z rado\u015bci\u0105 autorzy pisz\u0105, \u017ce sposobem na walcz\u0105cych z broni\u0105 w r\u0119ku socjalist\u00f3w z Pi\u0142sudskim na czele okazywali si\u0119 w niekt\u00f3rych miastach prowincji\u2026 stra\u017cacy! Tak by\u0142o w Pu\u0142tusku, gdzie stra\u017cacy ochotnicy zostali skierowani do ochrony spotka\u0144 wyborczych prawicowych kandydat\u00f3w. Tekst zilustrowany zosta\u0142 wykonanym w Pu\u0142tusku zdj\u0119ciem.<\/p>\n\n\n\n Zestawiaj\u0105c te dwa zdarzenia trudno dzi\u015b zrozumie\u0107 postawy \u00f3wczesnych Polak\u00f3w, tak\u017ce mieszka\u0144c\u00f3w Pu\u0142tuska. W lutym mamy heroiczny przyk\u0142ad oddania \u017cycia w walce o woln\u0105 Polsk\u0119, a w miesi\u0105c p\u00f3\u017aniej politycy, jak gdyby nigdy nic, organizuj\u0105 spotkanie wyborcze przed wyborami do parlamentu zaborcy! Dla swojego komfortu i bezpiecze\u0144stwa do ochrony samych siebie anga\u017cuj\u0105 stra\u017cak\u00f3w ochotnik\u00f3w. A wszystko to z entuzjazmem opisuj\u0105 sprzyjaj\u0105cy im \u017curnali\u015bci!<\/p>\n\n\n\n Zaskoczonych informacj\u0105, \u017ce \u00f3wczesna prawica wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142a z zaborc\u0105, a lewica z nim walczy\u0142a, warto poinformowa\u0107, \u017ce lider i tw\u00f3rca polskiej narodowej prawicy Roman Dmowski by\u0142 w swojej karierze deputowanym do carskiej Dumy dwa razy, a pos\u0142em polskiego Sejmu tylko raz. J\u00f3zef Pi\u0142sudski natomiast jako dzia\u0142acz niepodleg\u0142o\u015bciowej lewicy, w imperium rosyjskim bywa\u0142 natomiast albo zes\u0142a\u0144cem albo wi\u0119\u017aniem!<\/p>\n\n\n\n W wyniku Rewolucji 1905 roku, kt\u00f3ra na ziemiach polskich przybra\u0142a charakter powstania, wprowadzono reformy, a jedn\u0105 z nich by\u0142o utworzenia pierwszego parlamentu \u2013 Dumy. Na ziemiach polskich kandydowali do niego w 1906 roku dzia\u0142acze prawicy, lewica bojkotowa\u0142a je i walczy\u0142a w tl\u0105cym si\u0119 jeszcze powstaniu. Niestety \u2013 cz\u0119sto dochodzi\u0142o tak\u017ce do star\u0107 bratob\u00f3jczych i walk mi\u0119dzy wspieraj\u0105cymi zaborc\u0119 boj\u00f3wkami endecji, a bojowcami Polskiej Partii Socjalistycznej.<\/p>\n\n\n\n O dusze Polak\u00f3w, zw\u0142aszcza robotnik\u00f3w, toczy\u0142a si\u0119 nie tylko walka mi\u0119dzy lojaln\u0105 wobec zaborcy prawic\u0105 i niepodleg\u0142o\u015bciow\u0105 lewic\u0105, ale tak\u017ce lewic\u0105 internacjonalistyczn\u0105, wyzbyt\u0105 polsko\u015bci. Ta ewoluowa\u0142a w kierunku bolszewickiego komunizmu i widzia\u0142a ziemie polskie w komunistycznej republice \u015bwiatowej. Ten sp\u00f3r lewicy niepodleg\u0142o\u015bciowej i internacjonalistycznej wygra\u0142a w Polsce ta pierwsza \u2013 w 1920 roku zdecydowana wi\u0119kszo\u015b\u0107 polskich robotnik\u00f3w stan\u0119\u0142a przy Pi\u0142sudskim, a nie Dzier\u017cy\u0144skim.<\/p>\n\n\n\n Poleg\u0142y w Pu\u0142tusku bojowiec PPS \u201eBaltazar\u201d na pewno przyczyni\u0142 si\u0119 do sprawy polskiej niepodleg\u0142o\u015bci. Mieszka\u0144cy Pu\u0142tuska mieli bowiem swojego w\u0142asnego, lokalnego bohatera, mieli punkt odniesienia, wyrzut sumienia i wz\u00f3r do na\u015bladowania. Pami\u0119\u0107 o nim przetrwa\u0142a, w wolnej ju\u017c Polsce ulic\u0119 nad kana\u0142kiem nazwano ulic\u0105 Baltazara.<\/p>\n\n\n\n Dzi\u015b bohater ten troch\u0119 zosta\u0142 zapomniany, niewielu wie o jego czynie. Warto by\u0107 mo\u017ce trwale t\u0119 pami\u0119\u0107 przywr\u00f3ci\u0107 i uczci\u0107 zakonspirowanego patriot\u0119 cho\u0107by symboliczn\u0105 tablic\u0105 z opisem zdarzenia sprzed ponad 100 lat.<\/p>\n\n\n\n Ilustracja” Tygodnik „\u015awiat” nr. 12 z 24 marca 1906 r.<\/em><\/p>\n\n\n\n Grzegorz Hubert Gerek<\/strong><\/em> <\/p>\n\n\n\n grzegorz.gerek@pultusk24.pl<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" W lutym i marcu 1906 roku mia\u0142y miejsce w Pu\u0142tusku dwa wydarzenia, o kt\u00f3rych znale\u017a\u0107 mo\u017cna wzmianki w \u00f3wczesnej prasie. Pierwsze tragiczne i heroiczne, drugie ocieraj\u0105ce si\u0119 o zdrad\u0119. Na ziemiach zaboru rosyjskiego, a wi\u0119c tak\u017ce w Pu\u0142tusku, pocz\u0105tek 1906 roku nie by\u0142 spokojny. Trwa\u0142a bowiem w ca\u0142ym imperium car\u00f3w rewolucja, kt\u00f3ra za spraw\u0105 niepodleg\u0142o\u015bciowej … Czytaj dalej<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":407,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[],"class_list":["post-406","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-historia","resize-featured-image"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/historia.pultusk24.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/406","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/historia.pultusk24.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/historia.pultusk24.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/historia.pultusk24.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/historia.pultusk24.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=406"}],"version-history":[{"count":11,"href":"https:\/\/historia.pultusk24.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/406\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":444,"href":"https:\/\/historia.pultusk24.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/406\/revisions\/444"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/historia.pultusk24.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/407"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/historia.pultusk24.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=406"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/historia.pultusk24.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=406"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/historia.pultusk24.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=406"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
Pochowano tow. Baltazara na cmentarzu i gr\u00f3b zr\u00f3wnano z ziemi\u0105, posiadamy tam jednak znak.<\/em><\/p>\n\n\n\n