{"id":474,"date":"2021-04-15T15:40:37","date_gmt":"2021-04-15T13:40:37","guid":{"rendered":"http:\/\/historia.pultusk24.pl\/?p=474"},"modified":"2021-04-15T15:40:39","modified_gmt":"2021-04-15T13:40:39","slug":"42-lata-temu-w-kwietniu-wspomnienia-o-wielkiej-wodzie-1979","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/historia.pultusk24.pl\/?p=474","title":{"rendered":"42 lata temu w kwietniu – wspomnienia o wielkiej wodzie 1979"},"content":{"rendered":"\n

Dok\u0142adnie 42 lata temu, w niedziel\u0119 15 kwietnia, rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 Wielkanoc. Dla mieszka\u0144c\u00f3w Pu\u0142tuska i okolic nie by\u0142y to radosne \u015bwi\u0119ta. Cz\u0119\u015b\u0107 Polski nawiedzi\u0142a w\u00f3wczas wielka pow\u00f3d\u017a, w kt\u00f3rej Pu\u0142tusk by\u0142 najbardziej poszkodowanym miastem. Tego dnia poziom wody co prawda ju\u017c zacz\u0105\u0142 opada\u0107, ale i tak wynosi\u0142 410 cm. Dla por\u00f3wnania \u2013 dzi\u015b stan wody mierzony na wodowskazie w Zambskach Ko\u015bcielnych wynosi 233 cm.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

W 1979 roku wody Narwi patrolowano od 8 marca. Poziom wody r\u00f3s\u0142 z dnia na dzie\u0144. Mimo podejmowania r\u00f3\u017cnych dzia\u0142a\u0144 30 marca woda przerywa wa\u0142 na wysoko\u015bci Grab\u00f3wca, a 5 kwietnia w Pu\u0142tusku. Woda ruszy\u0142a na miasto\u2026 Alarm powodziowy odwo\u0142ano 24 kwietnia. \u017bycie powoli zacz\u0119\u0142o wraca\u0107 do normy\u2026
Pami\u0119\u0107 o powodzi z 79 roku wci\u0105\u017c jest \u017cywa w\u015br\u00f3d mieszka\u0144c\u00f3w miasta i budzie niezmiennie wielkie emocje, cho\u0107 w tym czasie nikt nie wierzy\u0142, \u017ce b\u0119dzie ona tak dotkliwa. Sta\u0142o si\u0119 jednak zupe\u0142nie inaczej…<\/p>\n\n\n\n

  • \"\"<\/figure><\/li>
  • \"\"<\/figure><\/li>
  • \"\"<\/figure><\/li><\/ul><\/figure>\n\n\n\n

    Barbara Walkiewicz \u2013 w 1979 roku cz\u0142onkini Inspektor O\u015bwiaty oraz Komitetu Przeciwpowodziowego<\/strong>

    Kiedy prawdopodobne stawa\u0142o si\u0119 wyst\u0105pienie powodzi, poleci\u0142am przeniesienie archiwum o\u015bwiatowego z pomieszczenia na parterze budynku na I pi\u0119tro. Us\u0142ysza\u0142am w\u00f3wczas od dyrektora MZEAS i innych pracownik\u00f3w: \u201eAle\u017c to niepotrzebne, tutaj woda nigdy nie dotrze\u201d. Przekonanie takie by\u0142o udzia\u0142em nie tylko moich pracownik\u00f3w, ale tak\u017ce wi\u0119kszo\u015bci pu\u0142tuszczan. Na pewno wszystkich tych, kt\u00f3rzy prze\u017cywali w Pu\u0142tusku wcze\u015bniejsz\u0105 pow\u00f3d\u017a i nie wyobra\u017cali sobie, \u017ce nast\u0119pna mo\u017ce by\u0107 jeszcze wi\u0119ksza i bardziej tragiczna w skutkach.<\/em>
    5 kwietnia pe\u0142ni\u0142am dy\u017cur w ratuszu. Zmieniali\u015bmy si\u0119 zwykle o godzinie 18:00. Kilka minut przed t\u0105 godzin\u0105 przyszed\u0142 zmieni\u0107 mnie Pan Stanis\u0142aw Bagi\u0144ski, dyrektor PSS. Kiedy ubiera\u0142am si\u0119 ju\u017c do wyj\u015bcia, wpad\u0142 do ratusza kt\u00f3ry\u015b z pracownik\u00f3w urz\u0119du z okrzykiem: \u201ewa\u0142y przerwa\u0142o\u201d. Wybiegli\u015bmy przed ratusz. Oczom naszym ukaza\u0142 si\u0119 widok, kt\u00f3rego nie zapomn\u0119 do ko\u0144ca \u017cycia. Od strony Studium Wychowania Przedszkolnego ogromna, niewyobra\u017calnie wysoka \u015bciana wody p\u0119dzi\u0142a przed siebie, zalewaj\u0105c rynek i wszystko, co na nim sta\u0142o. Gdyby nie groza, kt\u00f3r\u0105 to zjawisko ze sob\u0105 nios\u0142o i \u015bwiadomo\u015b\u0107 nieuchronnego kataklizmu, mo\u017cna by\u0142oby podziwia\u0107 jego pi\u0119kno. By\u0142o jak spadaj\u0105ca z g\u00f3ry kaskada, kt\u00f3ra zachwyca oczy patrz\u0105cych. Jednak nasze odczucia by\u0142y zgo\u0142a inne. Ogarn\u0119\u0142o nas przera\u017cenie i zupe\u0142na bezsilno\u015b\u0107 wobec \u017cywio\u0142u. Kilka minut p\u00f3\u017aniej rozleg\u0142y si\u0119 syreny alarmowe.(…)
    Przez najbli\u017csze dni, dolna cz\u0119\u015b\u0107 miasta odci\u0119ta by\u0142a przez wod\u0119. Mo\u017cna by\u0142o tam dosta\u0107 si\u0119 tylko przy pomocy amfibii albo \u0142\u00f3dki. W Domu Nauczyciela, gdzie mia\u0142am swoje biuro, woda si\u0119ga\u0142a do po\u0142owy schod\u00f3w, prowadz\u0105cych na pi\u0119tro.(…)<\/em>
    9 kwietnia saperzy uruchomili most pontonowy, biegn\u0105cy od Placu Teatralnego, wzd\u0142u\u017c ulicy Armii Czerwonej a\u017c do ratusza. Przechodz\u0105c tym mostem, mo\u017cna by\u0142o zobaczy\u0107 bezmiar zniszcze\u0144, kt\u00f3rych dokona\u0142a nasza b\u0142\u0119kitna Narew. Widok by\u0142 przera\u017caj\u0105cy i przygn\u0119biaj\u0105cy. Trudno by\u0142o uwierzy\u0107, \u017ce jeszcze nie tak dawno toczy\u0142o si\u0119 tu normalne \u017cycie, \u017ce z okien sklepowych wita\u0142y nas wystawy, manekiny prezentowa\u0142y najnowsz\u0105 mod\u0119, a w ksi\u0119garni mo\u017cna by\u0142o wyszuka\u0107 nowo\u015bci wydawnicze. To, w co zamieni\u0142a si\u0119 ulica z ca\u0142\u0105 jej infrastruktur\u0105, wzbudza\u0142o w cz\u0142owieku l\u0119k przed \u017cywio\u0142em i pokor\u0119 wobec pot\u0119gi natury.<\/em><\/p>\n\n\n\n

    Ma\u0142gorzata D\u0105browska, w czasie powodzi 19-letnia mieszkanka Pu\u0142tuska<\/strong><\/p>\n\n\n\n

    Zaczn\u0119 od tego, \u017ce w\u0142adze miasta bardzo zadba\u0142y o to, \u017ceby wszyscy wiedzieli, \u017ce jest zagro\u017cenie powodziowe. Wsz\u0119dzie by\u0142y informacje, \u017ce sygna\u0142 sze\u015bciu syren oznacza pow\u00f3d\u017a. Oczywi\u015bcie, wi\u0119kszo\u015b\u0107 mieszka\u0144c\u00f3w, tym bardziej tacy m\u0142odzi ludzie jak ja, nie brali tego na powa\u017cnie. By\u0142 kwiecie\u0144, nie by\u0142o ju\u017c \u015bniegu, nie pada\u0142 deszcz, wi\u0119c sk\u0105d mia\u0142aby si\u0119 wzi\u0105\u0107 ta pow\u00f3d\u017a? (…)
    Mieszka\u0142am wtedy w moim rodzinnym domu przy ulicy Nadwodnej, tu\u017c nad kana\u0142kiem, niedaleko \u015bluzy. Tego kwietniowego popo\u0142udnia, oko\u0142o godziny 19, by\u0142am z rodzin\u0105 w domu. Nagle s\u0142yszymy syreny alarmowe. Wychodzimy wszyscy na taras, zaczynamy liczy\u0107 sygna\u0142y. Co si\u0119 dzieje? Stoimy na tarasie i dalej nie dowierzamy. M\u00f3wiono, \u017ce b\u0119dzie p\u0142yn\u0119\u0142a fala wody \u2013 \u017cadnej fali nie ma, a syreny nadal wyj\u0105. Raptem kto\u015b z nas zauwa\u017ca, \u017ce schodki umieszczone na kana\u0142ku przy \u015bluzie powoli znikaj\u0105 pod wod\u0105. (…)
    M\u00f3j tata pracowa\u0142 wtedy w Oddziale Zewn\u0119trznym Aresztu \u015aledczego w Popowie i by\u0142 poinformowany, \u017ce Pu\u0142tusk zalewa pow\u00f3d\u017a. Przyjecha\u0142 do domu i powiedzia\u0142 do mnie: \u201eszybciutko, nie ma czasu, pakuj si\u0119, bierz to, co najwa\u017cniejsze \u2013 zabieram Ci\u0119 do Popowa\u201d. W tym szoku, w jakim wtedy by\u0142am, za\u0142o\u017cy\u0142am na siebie tylko kr\u00f3tki ko\u017cuszek i chwyci\u0142am rzecz najbardziej potrzebn\u0105 przy ewakuacji \u2013 BUDZIK! wielki budzik – i tak zaopatrzona pojecha\u0142am do Popowa.
    Moje przera\u017cenie nasili\u0142o si\u0119, gdy przeje\u017cd\u017caj\u0105c przez most w Wierzbicy zobaczy\u0142am p\u0142yn\u0105ce dachy, fragmenty dom\u00f3w, sprz\u0119ty, potopione zwierz\u0119ta. Wszystko p\u0142yn\u0119\u0142o ca\u0142\u0105 szeroko\u015bci\u0105 rzeki. Pomy\u015bla\u0142am, \u017ce to jest koniec \u015bwiata, \u017ce Pu\u0142tuska ju\u017c nie ma. Widok ten b\u0119dzie tkwi\u0142 w mojej g\u0142owie a\u017c do \u015bmierci.<\/em><\/p>\n\n\n\n

    Bo\u017cena Potyraj, obecnie dyrektor BP im. J. Lelewela, w 1979 r. zamieszka\u0142a przy ul. Stare Miasto<\/strong><\/p>\n\n\n\n

    Pocz\u0105tek 1979 roku by\u0142 \u015bnie\u017cnym koszmarem. \u015anie\u017cyce nadchodzi\u0142y jedna po drugiej. \u015aniegu wci\u0105\u017c przybywa\u0142o. Na Starym Mie\u015bcie, id\u0105c chodnikiem, sz\u0142o si\u0119 jakby w tunelu. W tunelu \u015bnie\u017cnego puchu. Lekcje w szko\u0142ach odbywa\u0142y si\u0119 normalnie, cho\u0107 w salach lekcyjnych by\u0142o bardzo zimno. Siedzieli\u015bmy na lekcjach ubrani w kurtki i r\u0119kawiczki. Nikt nie przeczuwa\u0142 tragedii, kt\u00f3ra mia\u0142a nast\u0105pi\u0107\u2026 Gdy zaczyna\u0142o si\u0119 ociepla\u0107, poziom wody wzrasta\u0142 w zastraszaj\u0105cym tempie. Nasza klasa uk\u0142ada\u0142a worki z piaskiem nad kana\u0142kiem od strony ul. Nadwodnej. Traktowali\u015bmy to raczej jako wolne od lekcji ni\u017c faktyczne zagro\u017cenie. (…)
    S\u0105siedzi, kt\u00f3rzy pami\u0119tali pow\u00f3d\u017a z 1958 r. twierdzili, \u017ce nic nie trzeba robi\u0107, troch\u0119 zaleje niekt\u00f3re ulice i tyle. Rzeczywisto\u015b\u0107 okaza\u0142a si\u0119 jednak zupe\u0142nie inna. (…)
    I przysz\u0142a ta czarna godzina – do dzi\u015b pami\u0119tam g\u0142o\u015bne, przera\u017aliwe wycie syren, ciemno\u015b\u0107 i szum, a w\u0142a\u015bciwie huk wody, wybijaj\u0105cej piwniczne okienka, zalewaj\u0105cej w zawrotnym tempie piwnic\u0119. Zamarli\u015bmy. Ten okropny odg\u0142os \u017cywio\u0142u, kt\u00f3ry zostaje na zawsze w cz\u0142owieku. Ogromna fala powodziowa przysz\u0142a, niszcz\u0105c wszystko, co napotka\u0142a na swojej drodze. Nast\u0105pi\u0142y egipskie ciemno\u015bci, a po nich chwila ciszy, dezorientacja i strach, co dalej. (…)<\/em><\/p>\n\n\n\n

    A jak wygl\u0105da\u0142y \u015bwi\u0119ta wielkanocne? Bo\u017cena Potyraj wspomina je tak:<\/p>\n\n\n\n

    Nadesz\u0142a Wielkanoc 15 kwietnia. Te \u015bwi\u0119ta by\u0142y inne, mo\u017ce bardziej skromne i szare w scenerii popowodziowej, ale i pe\u0142ne rado\u015bci. Ka\u017cda z rodzin otrzyma\u0142a na \u015bwi\u0119ta przydzia\u0142 \u017cywno\u015bci. Pomoc i zaanga\u017cowanie ze strony miasta by\u0142o ogromne. Wielkie podzi\u0119kowanie ca\u0142emu Sztabowi Przeciwpowodziowemu w Pu\u0142tusku!<\/em><\/p>\n\n\n\n

    Fragmenty wspomnie\u0144 pochodz\u0105 z ksi\u0105\u017cki \u201eWielka woda 1979. 40 lat temu w kwietniu\u201d, wydanej przez Wydawnictwo Aleksander w 2019 roku. By\u0142 to trzeci tom wspomnie\u0144 ilustrowanych fotografiami z tamtego okresu, wzbogacony w\u0142a\u015bnie wspomnieniami mieszka\u0144c\u00f3w: Barbary walkiewicz, El\u017cbiety Roma\u0144skiej, Violi Koz\u0142owskiej, Jadwigi Klawitter, Ma\u0142gorzaty D\u0105browskiej, Bo\u017ceny Potyraj, Jadwigi Ka\u017amierczak, Eugeniusza Rainko, Hanny Mossakowskiej, Grzegorza \u015aniadowskiego, Tadeusza Mi\u0142oszewskiego, Wojciecha Ga\u0142eckiego, Zbigniewa Maliszewskiego, Wojciecha B\u0142aszczyka i ks. Dariusza Kisiela. Album dedykowany jest \u201emieszka\u0144com Pu\u0142tuska, kt\u00f3rym rzeka nagle zawita\u0142a pod drzwi dom\u00f3w\u201d.<\/p>\n\n\n\n

    Zdj\u0119cia opublikowane na stronie na potrzeby niniejszego artyku\u0142u tak\u017ce pochodz\u0105 z III tomu ksi\u0105\u017cki o powodzi. Ich autorem jest Edward Marek Wroniewski \u2013 starosta pu\u0142tuski w latach 2010-2014. W roku 1979 by\u0142 studentem SGGW AR w Warszawie. Jako zapalony fotograf przyjecha\u0142 do Pu\u0142tuska, kiedy powiedzia\u0142 si\u0119 o powodzi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    Dok\u0142adnie 42 lata temu, w niedziel\u0119 15 kwietnia, rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 Wielkanoc. Dla mieszka\u0144c\u00f3w Pu\u0142tuska i okolic nie by\u0142y to radosne \u015bwi\u0119ta. Cz\u0119\u015b\u0107 Polski nawiedzi\u0142a w\u00f3wczas wielka pow\u00f3d\u017a, w kt\u00f3rej Pu\u0142tusk by\u0142 najbardziej poszkodowanym miastem. Tego dnia poziom wody co prawda ju\u017c zacz\u0105\u0142 opada\u0107, ale i tak wynosi\u0142 410 cm. Dla por\u00f3wnania \u2013 dzi\u015b stan wody … Czytaj dalej<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":478,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[],"class_list":["post-474","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-historia"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/historia.pultusk24.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/474","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/historia.pultusk24.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/historia.pultusk24.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/historia.pultusk24.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/historia.pultusk24.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=474"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/historia.pultusk24.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/474\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":479,"href":"https:\/\/historia.pultusk24.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/474\/revisions\/479"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/historia.pultusk24.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/478"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/historia.pultusk24.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=474"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/historia.pultusk24.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=474"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/historia.pultusk24.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=474"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}