{"id":498,"date":"2021-11-25T16:07:31","date_gmt":"2021-11-25T15:07:31","guid":{"rendered":"http:\/\/historia.pultusk24.pl\/?p=498"},"modified":"2021-11-25T16:07:38","modified_gmt":"2021-11-25T15:07:38","slug":"napad-na-pultuskie-wiezienie-25-listopada-1946-roku","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/historia.pultusk24.pl\/?p=498","title":{"rendered":"Napad na pu\u0142tuskie wi\u0119zienie 25 listopada 1946 roku"},"content":{"rendered":"\n

Odbicie wi\u0119\u017ani\u00f3w z pu\u0142tuskiego wi\u0119zienia, z 25 na 26 listopada 1946 roku, by\u0142o jedn\u0105 z najbardziej spektakularnych akcji antykomunistycznego podziemia, kt\u00f3ra odbi\u0142a si\u0119 szerokim echem w ca\u0142ym kraju i wywar\u0142a ogromne wra\u017cenie na spo\u0142ecze\u0144stwie. Dzi\u015b w nocy minie 75 lat od tamtych wydarze\u0144. Zapraszamy do przeczytania tekstu autorstwa dra Krzysztofa Wi\u015bniewskiego, kt\u00f3ry przybli\u017ca nam wydarzenia z listopada 1946 roku.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Napad na pu\u0142tuskie wi\u0119zienie 25 listopada 1946 roku<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Lata 1945 \u2013 1947 traktowane by\u0142y przez komunist\u00f3w jako okres przygotowawczy przed ca\u0142kowitym przej\u0119ciem w\u0142adzy w Polsce. Decyzje podj\u0119te podczas konferencji ja\u0142ta\u0144skiej w lutym 1945 roku przewidywa\u0142y, \u017ce w mo\u017cliwie najbli\u017cszym terminie zostan\u0105 w Polsce przeprowadzone powszechne, wolne i tajne wybory parlamentarne. W\u0142adze komunistyczne zdawa\u0142y jednak sobie spraw\u0119, \u017ce s\u0105 jeszcze zbyt s\u0142abe, by zdecydowa\u0107 o ich wyniku, st\u0105d te\u017c stara\u0142y si\u0119 za wszelk\u0105 cen\u0119 odwlec termin ich przeprowadzenia. Ostrze\u017ceniem dla komunist\u00f3w by\u0142y rezultaty wybor\u00f3w na W\u0119grzech w listopadzie 1945 roku, gdzie ponie\u015bli oni sromotn\u0105 pora\u017ck\u0119. Zdecydowane zwyci\u0119stwo odnios\u0142a Niezale\u017cna Partia Drobnych Rolnik\u00f3w, uzyskuj\u0105c 57% g\u0142os\u00f3w. Zachodzi\u0142o wielkie prawdopodobie\u0144stwo, \u017ce sytuacja mo\u017ce powt\u00f3rzy\u0107 si\u0119 w Polsce, a pierwszoplanow\u0105 rol\u0119 po wyborach zacznie odgrywa\u0107 Polskie Stronnictwo Ludowe, kt\u00f3re tymczasem wyrasta\u0142o na najwa\u017cniejsz\u0105 si\u0142\u0119 zdoln\u0105 do powstrzymania komunist\u00f3w w marszu po absolutn\u0105 w\u0142adz\u0119.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Po nieudanych pr\u00f3bach wci\u0105gni\u0119cia PSL do koalicji na pocz\u0105tku 1946 roku utrwali\u0142 si\u0119 dwubiegunowy podzia\u0142 sceny politycznej: z jednej strony tzw. Blok Demokratyczny, w kt\u00f3rego sk\u0142ad wchodzi\u0142a Polska Partia Robotnicza, Polska Partia Socjalistyczna, Stronnictwo Ludowe i Stronnictwo Demokratyczne, z drugiej opozycyjne: PSL i Stronnictwo Pracy. Przez ca\u0142y ten okres \u201ew\u0142adza ludowa\u201d wzmacnia\u0142a i rozbudowywa\u0142a aparat bezpiecze\u0144stwa, prowadz\u0105c jednocze\u015bnie intensywne dzia\u0142ania zmierzaj\u0105ce do rozprawienia si\u0119 z antykomunistycznym podziemiem i z opozycj\u0105, szczeg\u00f3lnie z PSL. W dniu 30 maja 1946 roku zawieszono Zarz\u0105d Powiatowy PSL pod pretekstem \u015bcis\u0142ej wsp\u00f3\u0142pracy z Narodowymi Si\u0142ami Zbrojnymi. PPR wraz z Powiatowym Urz\u0119dem Bezpiecze\u0144stwa Publicznego utworzy\u0142a specjaln\u0105 \u201egrup\u0119 operacyjn\u0105\u201d, kt\u00f3ra mordowa\u0142a dzia\u0142aczy opozycyjnych, cz\u0119sto pr\u00f3buj\u0105c przy tym podszywa\u0107 si\u0119 pod organizacje podziemne. Np. jednej tylko nocy z 20 na 21 wrze\u015bnia 1946 roku skrytob\u00f3jczo zamordowano kierownika szko\u0142y w Przewodowie J\u00f3zefa \u015awierczewskiego, a w Gnojnie \u017co\u0142nierza AK Jana Kwiatkowskiego z \u017con\u0105 Janin\u0105 oraz dzia\u0142acza PSL Stefana Wierzbickiego. Mord\u00f3w tych dokona\u0107 mia\u0142o czterech funkcjonariuszy UB z Pu\u0142tuska, jednak odpowiedzialno\u015b\u0107 zrzucono na niepodleg\u0142o\u015bciowe podziemie.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Dzia\u0142alno\u015b\u0107 komunist\u00f3w spotyka\u0142a si\u0119 z kontrakcj\u0105 organizacji niepodleg\u0142o\u015bciowych. Jednak najbardziej spektakularne akcje na terenie powiatu pu\u0142tuskiego przeprowadzali \u017co\u0142nierze s\u0105siedniego Obwodu WiN (Wolno\u015b\u0107 i Niezawis\u0142o\u015b\u0107) Ostr\u00f3w Mazowiecka (kryptonim \u201eOtylia\u201d). Np. w lutym 1946 roku zlikwidowano starost\u0119 pu\u0142tuskiego Czes\u0142awa Skocznia (w rzeczywisto\u015bci zakonspirowanego aktywist\u0119 PPR w ruchu ludowym), a 8 maja tego roku oddzia\u0142y \u201eMiko\u0142aja\u201d i \u201ePonurego\u201d dokona\u0142y pod Lubielem udanego napadu na grup\u0119 operacyjn\u0105 PUBP, zabijaj\u0105c 13 funkcjonariuszy UB, MO i cz\u0142onk\u00f3w PPR.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Obw\u00f3d ROAK Pu\u0142tusk (kryptonim \u201eMaciejka\u201d) nale\u017ca\u0142 do jednych z najlepiej zorganizowanych na Mazowszu, jednak przyj\u0105\u0142 odr\u0119bn\u0105 taktyk\u0119 dzia\u0142ania. Dowodzili nim kolejno: Wiktor Kar\u0142owicz (\u201eKruk\u201d, \u201e\u0141ata\u201d \u2013 do wrze\u015bnia 1945 roku), Konstanty Kociszewski (\u201eG\u00f3rka\u201d \u2013 do lutego 1946 roku), Mieczys\u0142aw \u017bebrowski (\u201eKordian\u201d \u2013 do lipca 1946 roku).<\/em><\/p>\n\n\n\n

Dow\u00f3dztwo Obwodu ROAK Pu\u0142tusk przyj\u0119\u0142o zasad\u0119 niepodejmowania wi\u0119kszych dzia\u0142a\u0144 zbrojnych. Ograniczano si\u0119 do likwidacji bardziej gorliwych funkcjonariuszy UB i MO, cz\u0119\u015bci z nich udzielano upomnie\u0144, kilku ukarano ch\u0142ost\u0105. Rozbudowano za to sie\u0107 \u201ewtyczek\u201d w PUBP (5 os\u00f3b) i MO (9 os\u00f3b). Wystarczy powiedzie\u0107, \u017ce do podziemia nale\u017ca\u0142 zast\u0119pca szefa PUBP Antoni Skura oraz kierownik ewidencji operacyjnej PUBP Zygmunt D\u0105bkowski, kt\u00f3ry przekaza\u0142 podziemiu kartotek\u0119 agent\u00f3w PUBP w Pu\u0142tusku. Dzi\u0119ki temu pu\u0142tuska organizacja by\u0142a doskonale poinformowana o dzia\u0142aniach organ\u00f3w bezpiecze\u0144stwa, kt\u00f3re same z kolei uwa\u017ca\u0142y, \u017ce podziemie na terenie powiatu pu\u0142tuskiego jest zdezorganizowane i s\u0142abe.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Do \u201ewsypy\u201d dosz\u0142o w lutym 1946 roku poprzez kontakty pu\u0142tuskiej ROAK ze \u015brodowiskiem by\u0142ych ludowc\u00f3w, kt\u00f3re by\u0142o do\u015b\u0107 dobrze rozpracowane przez UB. W jej efekcie aresztowano 43 mieszka\u0144c\u00f3w powiatu, w tym 25 \u017co\u0142nierzy ROAK z dow\u00f3dc\u0105 Obwodu Konstantym Kociszewskim na czele. Po kolejnej \u201ewsypie\u201d, tym razem na wy\u017cszym szczeblu dowodzenia (w Komendzie Inspektoratu \u201eMazowieckiego\u201d ROAK) dokonano kolejnych aresztowa\u0144, w wyniku kt\u00f3rych Obw\u00f3d \u201eMaciejka\u201d praktycznie przesta\u0142 funkcjonowa\u0107.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Najmniej ucierpia\u0142y struktury organizacyjne we wschodniej cz\u0119\u015bci powiatu i w oparciu o nie oraz o pomoc z Obwodu WiN Ostr\u00f3w Mazowiecka \u201eOtylia\u201d rozpocz\u0105\u0142 budow\u0119 nowych struktur Zygmunt D\u0105bkowski (\u201eOrka\u201d, \u201eKrym\u201d), kt\u00f3ry po zdemaskowaniu przeszed\u0142 do s\u0142u\u017cby \u201ew lesie\u201d. Ostatecznie w po\u0142owie listopada 1946 roku pozosta\u0142o\u015bci dawnego Obwodu ROAK \u201eMaciejka\u201d przekszta\u0142ci\u0142y si\u0119 w Obw\u00f3d WiN \u201ePaulina\u201d podporz\u0105dkowany Bia\u0142ostockiemu Okr\u0119gowi Zrzeszenia Wolno\u015b\u0107 i Niezawis\u0142o\u015b\u0107. Organizacja ta by\u0142a nastawiona bardziej radykalnie od pu\u0142tuskiego ROAK i wkr\u00f3tce przynios\u0142o to swoje efekty. Nieszcz\u0119\u015bciem nowego Obwodu by\u0142 fakt, \u017ce jego dow\u00f3dc\u0105 mianowano Aleksandra Bohomolca (\u201eOlbrych\u201d), kt\u00f3ry w rzeczywisto\u015bci by\u0142 g\u0142\u0119boko zakonspirowanym agentem NKWD. \u201eOlbrych\u201d zosta\u0142 jednak dow\u00f3dc\u0105 Obwodu \u201ePaulina\u201d dopiero w ko\u0144cu listopada i nie zdo\u0142a\u0142 zapobiec jednej z najbardziej \u015bmia\u0142ych akcji niepodleg\u0142o\u015bciowego podziemia.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Faktycznie w owym czasie Obwodem dowodzi\u0142 Zygmunt D\u0105bkowski, kt\u00f3ry za g\u0142\u00f3wny cel postawi\u0142 sobie uwolnienie koleg\u00f3w przetrzymywanych w pu\u0142tuskim wi\u0119zieniu. Po przeprowadzeniu rozpoznania przygotowa\u0142 plan odbicia wi\u0119\u017ani\u00f3w. Jednak si\u0142y Obwodu \u201ePaulina\u201d by\u0142y zbyt nik\u0142e, by samodzielnie mo\u017cna by\u0142o zrealizowa\u0107 to przedsi\u0119wzi\u0119cie, dlatego te\u017c poprosi\u0142 o pomoc prezesa Obwodu WiN Ostr\u00f3w Mazowiecka Hieronima Piotrowskiego (\u201eJur\u201d), kt\u00f3ry do wykonania zadania przydzieli\u0142 sw\u00f3j oddzia\u0142 os\u0142onowy pod dow\u00f3dztwem Stanis\u0142awa \u0141aneckiego (\u201ePrzelotnego\u201d), wzmocniony o patrol Stanis\u0142awa Szumi\u0144skiego (\u201eVisa\u201d) i oddzia\u0142 dyspozycyjny plac\u00f3wki WiN \u0141och\u00f3w dowodzony przez Jana Rogalskiego (\u201eGuberskiego\u201d). Miejscow\u0105 grup\u0105 uderzeniow\u0105 dowodzi\u0142 Zygmunt Godlewski {\u201eSkowronek\u201d). Si\u0142y te liczy\u0142y 39 \u017co\u0142nierzy. Pr\u00f3cz tego w akcji wzi\u0119\u0142o udzia\u0142 kilkudziesi\u0119ciu ochotnik\u00f3w z innych oddzia\u0142\u00f3w operuj\u0105cych na terenie powiatu pu\u0142tuskiego i ciechanowskiego. W sumie jak ocenia Krzysztof Kacprzak, w akcji mog\u0142o wzi\u0105\u0107 udzia\u0142 oko\u0142o 100 \u017co\u0142nierzy podziemia. Dow\u00f3dztwo nad ca\u0142o\u015bci\u0105 obj\u0105\u0142 \u201ePrzelotny\u201d.<\/em><\/p>\n\n\n\n

W dniu 25 listopada 1946 roku w godzinach popo\u0142udniowych na rynek zajecha\u0142y trzy samochody ci\u0119\u017carowe wype\u0142nione wojskiem, co nie wzbudzi\u0142o wi\u0119kszego zainteresowania, gdy\u017c cz\u0119sto zatrzymywa\u0142y si\u0119 tu wojskowe transporty. Po zmroku partyzanci opu\u015bcili samochody i otoczyli siedziby PUBP i KP MO. Jednocze\u015bnie do miasta wjecha\u0142o od strony Lipnik kilkana\u015bcie ch\u0142opskich furmanek z pozosta\u0142ymi uczestnikami akcji. Oko\u0142o godziny 19.00 opanowano budynek poczty, rozbijaj\u0105c central\u0119 telefoniczn\u0105 i przerywaj\u0105c \u0142\u0105czno\u015b\u0107. Grupy obstawiaj\u0105ce PUBP i KP MO rozpocz\u0119\u0142y ostrza\u0142 tych budynk\u00f3w, po czym prawdopodobnie wycofa\u0142y si\u0119 z centrum miasta, obsadzaj\u0105c jedynie dwa mosty na kana\u0142ku i broni\u0105c w ten spos\u00f3b si\u0142om bezpiecze\u0144stwa przeprawy do zachodniej cz\u0119\u015bci Pu\u0142tuska, kt\u00f3ra by\u0142a ju\u017c w r\u0119kach partyzant\u00f3w. R\u00f3wnocze\u015bnie z rozpocz\u0119ciem ostrza\u0142u wydzielony oddzia\u0142 zaj\u0105\u0142 budynek, w kt\u00f3rym mieszkali pracownicy s\u0142u\u017cby wi\u0119ziennej, uprowadzaj\u0105c naczelnika Jana Dwornika. Zmuszono go do wydania rozkazu otwarcia bram wi\u0119zienia, kt\u00f3re zosta\u0142o szybko opanowane. Naczelnik okaza\u0142 znaczn\u0105 pomoc przy uwalnianiu wi\u0119\u017ani\u00f3w, prosi\u0142 jedynie, aby go pobito i skr\u0119powano, daj\u0105c w ten spos\u00f3b alibi przed organami bezpiecze\u0144stwa. Uwolniono oko\u0142o 65 wi\u0119\u017ani\u00f3w politycznych (pospolitych kryminalist\u00f3w pozostawiono w wi\u0119zieniu). Przy okazji wykonano wyroki \u015bmierci na trzech najbardziej znienawidzonych stra\u017cnikach wi\u0119ziennych: Edwardzie Dziub\u0142owskim, Kazimierzu Kostuniu i Czes\u0142awie Brzezi\u0144skim. Zdobyto 3 rkm-y, 4 pp-sze, 21 kb i 64 granaty. W tym czasie inne oddzia\u0142y partyzanckie skutecznie udaremnia\u0142y pr\u00f3by sforsowania most\u00f3w na kana\u0142ku.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Zygmunt D\u0105bkowski meldowa\u0142 trzy dni po akcji: \u201eUB z MO kilkakrotnie atakowa\u0142o na te dwa mostki, lecz po otworzeniu ognia z naszej strony uciekali z powrotem w po\u015bpiechu. Operacja by\u0142a przeprowadzona \u015bwietnie i w nale\u017cytym porz\u0105dku. Powodem ofiar by\u0142o w nieodpowiednim momencie \u015bci\u0105gni\u0119cie posterunk\u00f3w z mostk\u00f3w i ulic rozkazem \u015bp. \u00bbPrzelotnego\u00ab. Bo po \u015bci\u0105gni\u0119ciu tych posterunk\u00f3w wszyscy w kupie chodzili przy wi\u0119zieniu przez jakie\u015b dwadzie\u015bcia minut. I UB mia\u0142o czas przedosta\u0107 si\u0119 na t\u0119 cz\u0119\u015b\u0107 miasta, kt\u00f3ra by\u0142a opanowana przez nas. A gdy ju\u017c posterunek, kt\u00f3ry sta\u0142 przy wi\u0119zieniu od strony mostku zaobserwowa\u0142, \u017ce podci\u0105ga UB, \u015bp. \u00bbPrzelotny\u00ab wyda\u0142 rozkaz cofania i wystrzeli\u0142 rakiet\u0119, kt\u00f3ra narobi\u0142a du\u017co pop\u0142ochu we w\u0142asnych szeregach, bo tylko najbli\u017csi wiedzieli z kt\u00f3rej strony zosta\u0142a wystrzelona. I w pop\u0142ochu wszystko zacz\u0119\u0142o si\u0119 cofa\u0107. Ja wycofywa\u0142em si\u0119 za \u015bp. \u00bbPrzelotnym\u00ab, tylko po drugiej stronie ulicy. I w tym czasie wyskoczy\u0142o z ulicy czy z podw\u00f3rka dw\u00f3ch osobnik\u00f3w. \u015ap. \u00bbPrzelotny\u00ab zastrzeli\u0142 pierwszego, a drugi jego \u015bmiertelnie rani\u0142, lecz i ten zosta\u0142 zabity\u201d. Stanis\u0142aw \u0141anecki zmar\u0142 podczas odwrotu i zosta\u0142 pochowany na cmentarzu w D\u0142ugosiodle. Pr\u00f3cz niego zgin\u0105\u0142 jeszcze jeden nieznany z imienia i nazwiska \u017co\u0142nierz o pseudonimie \u201eG\u00f3ra\u201d. Ze strony organ\u00f3w bezpiecze\u0144stwa straty wynios\u0142y 7 os\u00f3b (trzech straconych stra\u017cnik\u00f3w oraz polegli w walce: jeden milicjant i trzech ORMO-wc\u00f3w).<\/em><\/p>\n\n\n\n

Partyzanci bez problem\u00f3w opu\u015bcili miasto. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 uwolnionych wi\u0119\u017ani\u00f3w uda\u0142a si\u0119 na teren powiatu ostrowskiego, cz\u0119\u015b\u0107 do wsi Szyszki, a stamt\u0105d przedosta\u0142a si\u0119 na teren powiatu ciechanowskiego. Komuni\u015bci byli tak zdezorientowani, \u017ce nie wiedzieli nawet, kto przeprowadzi\u0142 akcj\u0119, nie potrafili tak\u017ce ustali\u0107 kierunk\u00f3w odwrotu. Nic wi\u0119c dziwnego, \u017ce po\u015bcig prowadzony na \u015blepo przez grup\u0119 operacyjn\u0105 KBW nie przyni\u00f3s\u0142 \u017cadnych rezultat\u00f3w. W okresie p\u00f3\u017aniejszym komunistom uda\u0142o si\u0119 jedynie aresztowa\u0107 kilku uwolnionych wi\u0119\u017ani\u00f3w, kt\u00f3rzy powr\u00f3cili do domu. Aresztowano tak\u017ce dw\u00f3ch uczestnik\u00f3w akcji: Kazimierza Rasi\u0144skiego i Antoniego Wi\u015bniewskiego z Lipnik Starych, kt\u00f3rzy 11 stycznia 1947 roku na wyjazdowej sesji w Pu\u0142tusku Wojskowego S\u0105du Rejonowego w Warszawie zostali skazali na kar\u0119 \u015bmierci. Wyroki wykonano.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Odbicie wi\u0119\u017ani\u00f3w z pu\u0142tuskiego wi\u0119zienia by\u0142o jedn\u0105 z najbardziej spektakularnych akcji antykomunistycznego podziemia, kt\u00f3ra odbi\u0142a si\u0119 szerokim echem w ca\u0142ym kraju i wywar\u0142a ogromne wra\u017cenie na spo\u0142ecze\u0144stwie. Mimo pope\u0142nionych b\u0142\u0119d\u00f3w i b\u0119d\u0105cej ich konsekwencj\u0105 \u015bmierci dow\u00f3dcy, nale\u017cy j\u0105 uzna\u0107 za zako\u0144czon\u0105 pe\u0142nym sukcesem. Opr\u00f3cz efektu propagandowego, zrealizowano g\u0142\u00f3wny cel, jakim by\u0142o odbicie towarzyszy broni, zdobyto bro\u0144 i bez problem\u00f3w oderwano si\u0119 od po\u015bcigu. Akcja nie zmieni\u0142a, co prawda, los\u00f3w tej wojny \u2013 ale dzi\u0119ki niej wielu wi\u0119\u017ani\u00f3w politycznych unikn\u0119\u0142o dalszych tortur, a by\u0107 mo\u017ce i \u015bmierci.<\/em><\/p>\n\n\n\n

(Opracowano na podstawie: K. Kacprzak, AK \u2013 ROAK \u2013 WiN w powiecie pu\u0142tuskim (1945-1947), w: Pu\u0142tusk. Studia i materia\u0142y z dziej\u00f3w miasta i regionu, t. VI, Pu\u0142tusk 2005, s. 301-321 oraz. K. Krajewski, Podziemie niepodleg\u0142o\u015bciowe w powiecie pu\u0142tuskim po 1944 roku, w: Powiat Pu\u0142tusk w pierwszej dekadzie rz\u0105d\u00f3w komunistycznych, Warszawa 2008, s. 15-113).<\/em><\/p>\n\n\n\n

dr Krzysztof Wi\u015bniewski<\/strong><\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Odbicie wi\u0119\u017ani\u00f3w z pu\u0142tuskiego wi\u0119zienia, z 25 na 26 listopada 1946 roku, by\u0142o jedn\u0105 z najbardziej spektakularnych akcji antykomunistycznego podziemia, kt\u00f3ra odbi\u0142a si\u0119 szerokim echem w ca\u0142ym kraju i wywar\u0142a ogromne wra\u017cenie na spo\u0142ecze\u0144stwie. Dzi\u015b w nocy minie 75 lat od tamtych wydarze\u0144. Zapraszamy do przeczytania tekstu autorstwa dra Krzysztofa Wi\u015bniewskiego, kt\u00f3ry przybli\u017ca nam wydarzenia … Czytaj dalej<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[],"class_list":["post-498","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-historia"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/historia.pultusk24.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/498","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/historia.pultusk24.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/historia.pultusk24.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/historia.pultusk24.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/historia.pultusk24.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=498"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/historia.pultusk24.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/498\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":499,"href":"https:\/\/historia.pultusk24.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/498\/revisions\/499"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/historia.pultusk24.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=498"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/historia.pultusk24.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=498"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/historia.pultusk24.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=498"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}