{"id":525,"date":"2022-02-09T12:52:44","date_gmt":"2022-02-09T11:52:44","guid":{"rendered":"http:\/\/historia.pultusk24.pl\/?p=525"},"modified":"2022-02-09T13:10:10","modified_gmt":"2022-02-09T12:10:10","slug":"aleksander-lisiecki-zolnierz-13-pulku-piechoty","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/historia.pultusk24.pl\/?p=525","title":{"rendered":"Aleksander Lisiecki \u2013 \u017co\u0142nierz 13 pu\u0142ku piechoty"},"content":{"rendered":"\n

W\u0142a\u015bciwie o 13 pu\u0142ku piechoty napisano prawie ju\u017c wszystko. Pisa\u0142 Edward Malinowski, pisa\u0142 Janusz Szczepa\u0144ski, Lech Chybowski, Ryszard Juszkiewicz, Micha\u0142 \u015awidwa, Krzysztof \u0141ukawski, Krzysztof Wi\u015bniewski, pisa\u0142em ja i wielu, wielu innych. Co nowego mo\u017cna by jeszcze wnie\u015b\u0107 do historii bohaterskiego pu\u0142ku spod Dytjatyna? Do napisania tego artyku\u0142u zainspirowa\u0142 mnie pu\u0142kownik Kazimierz Karpi\u0144ski, a okazj\u0105 do tego jest, setna rocznica przybycia 13 pu\u0142ku piechoty do Pu\u0142tuska.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Ale, dla prawdy historycznej, par\u0119 s\u0142\u00f3w o 13 pu\u0142ku piechoty. W pa\u017adzierniku 1918 roku, w Krakowie powsta\u0142 \u201ePu\u0142k Piechoty nr 8\u201d (przy wydatnej pomocy Polskiej Organizacji Wojskowej (POW)), jako tajna organizacja wojskowa, sformowany przez polskich oficer\u00f3w i podoficer\u00f3w austriackiego 13 pu\u0142ku piechoty. 31 pa\u017adziernika tego\u017c roku, oddzia\u0142 ten, przy wsp\u00f3\u0142udziale ludno\u015bci cywilnej, a zw\u0142aszcza m\u0142odzie\u017cy akademickiej, rozbroi\u0142 stacjonuj\u0105ce w Krakowie formacje austriackie i zaw\u0142adn\u0105\u0142 tym miastem. 12 listopada 1918r., polska komenda wojskowa na okr\u0119g krakowski, poleci\u0142a sformowanie w pe\u0142nym sk\u0142adzie osobowym pu\u0142ku piechoty nr 8 , w sk\u0142ad kt\u00f3rego, po powrocie z frontu, mieli wej\u015b\u0107 \u017co\u0142nierze narodowo\u015bci polskiej, wchodz\u0105cy w sk\u0142ad: 12, 113, 20 i 57 austriackich pu\u0142k\u00f3w piechoty oraz 27 batalionu strzelc\u00f3w. Pocz\u0105tkowo organizacja i szkolenie \u017co\u0142nierzy sz\u0142o bardzo powoli \u2013 oddzia\u0142 u\u017cywany by\u0142y do s\u0142u\u017cby garnizonowej, a wi\u0119kszo\u015b\u0107 \u017co\u0142nierzy by\u0142ej armii austriackiej, ze wzgl\u0119du na wiek, mia\u0142a by\u0107 wkr\u00f3tce zdemobilizowana. Dopiero po zarz\u0105dzeniu, przez w\u0142adze polskie, poboru do nowo powstaj\u0105cych si\u0142 zbrojnych, stan pu\u0142ku zacz\u0105\u0142 si\u0119 powi\u0119ksza\u0107.<\/p>\n\n\n\n

W lutym 1919 roku, 8 pu\u0142k piechoty zosta\u0142 przemianowany na 13 pu\u0142k piechoty. Pierwszy w wojnie polsko-ukrai\u0144skiej, a nast\u0119pnie, polsko-bolszewickiej wyst\u0105pi\u0142, najlepiej wyszkolony 2 batalion, przechodz\u0105c chrzest bojowy dnia 10 stycznia 1919 roku, pod Gr\u00f3dkiem Jagiello\u0144skim. I nast\u0119puj\u0105 teraz dni pe\u0142ne chwa\u0142y, dni walk pod Wielkim Gr\u00f3dkiem, Lubieniem Ma\u0142ym, Be\u0142anami, Z\u0142ot\u0105 Lip\u0105, Duni\u0142owiczami, Klubarkami, Jezupolem, Haliczem, Lubarem i Dytjatynem. Na piersiach jego \u017co\u0142nierzy zab\u0142ys\u0142o 20 Krzy\u017cy Virtuti Militari i 249 Krzy\u017cy Walecznych. W marcu 1921 roku pu\u0142k zaj\u0105\u0142 koszary w Pu\u0142tusku, po 7 rewelskim pu\u0142ku piechoty (nigdy nie wr\u00f3ci\u0142 z I wojny \u015bwiatowej), zbudowane w 1880 r. dla 31 Aleksopolskiego pu\u0142ku piechoty Imperium Rosyjskiego. 13 pu\u0142k piechoty stacjonowa\u0142 w nich do pocz\u0105tku wrze\u015bnia 1939 r. Szlak bojowy zako\u0144czy\u0142, po kapitulacji Modlina 29 wrze\u015bnia 1939 r. do Pu\u0142tuska nigdy nie wr\u00f3ci\u0142.<\/p>\n\n\n\n

Pewnie z rok temu spotka\u0142em znajomego ze wsi Obr\u0119bek, Stanis\u0142awa Brzozowskiego, kt\u00f3ry \u201epochwali\u0142 si\u0119\u201d, \u017ce do tej pory przechowuje wspomnienia by\u0142ego \u017co\u0142nierza 13 pu\u0142ku piechoty (nigdy niepublikowane), Aleksandra Lisieckiego (26.11.1911-26.01.1982). Stwierdzi\u0142em, \u017ce mog\u0105 by\u0107 wykorzystane, przy okazji stulecia zawitania 13 pu\u0142ku piechoty, w pu\u0142tuskich koszarach. Poni\u017cej zacytowany tekst Aleksandra Lisieckiego. Ot\u00f3\u017c i one!<\/p>\n\n\n\n

Po powrocie z przeszkolenia wojskowego, za trzy dni, tj. 24.08.1939 r. zosta\u0142em powo\u0142any na wojn\u0119. Do 01.09. bra\u0142em udzia\u0142 w przygotowaniach obronnych Pu\u0142tuska. Budowali\u015bmy schrony i zasieki wok\u00f3\u0142 miasta. 01.09., by\u0142o to w pi\u0105tek, zosta\u0142 zestrzelony niemiecki samolot nad miejscowo\u015bci\u0105 Chrcynne. Po przes\u0142uchaniu niemieckich pilot\u00f3w zrobi\u0142 si\u0119 w mie\u015bcie straszny pop\u0142och. Wojsko zacz\u0119\u0142o zajmowa\u0107 stanowiska w pobliskich lasach i okolicznych wioskach. Cz\u0119\u015b\u0107 zaj\u0119\u0142a stanowiska nad Narwi\u0105. Dow\u00f3dc\u0105 batalionu, w kt\u00f3rym s\u0142u\u017cy\u0142em, by\u0142 mjr Klucz (<\/em>W\u0142adys\u0142aw, dow\u00f3dcza batalionu 115 pu\u0142ku piechoty rezerwowej; dow\u00f3dca obrony odcinka mi\u0119dzy szos\u0105 ciechanowsk\u0105 a szos\u0105 m\u0142awsk\u0105 (podczas obrony Pu\u0142tuska we wrze\u015bniu 1939 r.). Po trzech dniach powr\u00f3cili\u015bmy do Pu\u0142tuska. Prowadzili\u015bmy obserwacje przeciwlotnicze, zestrzelili\u015bmy jeden samolot niemiecki. Wieczorem 06.09. zaj\u0119li\u015bmy stanowiska w okopach. Si\u00f3dmego na wiecz\u00f3r ukaza\u0142y si\u0119 patrole niemieckie i rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 walka. \u00d3smego o godz. trzeciej zmuszeni byli\u015bmy wycofa\u0107 si\u0119 i zaj\u0119li\u015bmy stanowiska na Pop\u0142awach, ale i tam d\u0142ugo wojsko si\u0119 nie utrzyma\u0142o, poniewa\u017c lotnictwo niemieckie rozbi\u0142o nasze stanowiska. Wojsko bior\u0105ce udzia\u0142 w obronie Pu\u0142tuska zmuszone zosta\u0142o do wycofania si\u0119. 21 pu\u0142k piechoty z Warszawy wycofa\u0142 si\u0119 w kierunku Wyszkowa. Ja, jako dow\u00f3dca karabinu maszynowego wraz z pozosta\u0142\u0105 obs\u0142ug\u0105 karabinu, udali\u015bmy si\u0119 do Warszawy. Po drodze dowiedzieli\u015bmy si\u0119, \u017ce w Rembertowie jest punkt zbiorczy. W Rembertowie jeden z podchor\u0105\u017cych zorganizowa\u0142 kompani\u0119 (150 ludzi) i pod jego dow\u00f3dztwem doszli\u015bmy do Warszawy, do Cytadeli. W Cytadeli by\u0142o kilkana\u015bcie tysi\u0119cy wojska. Nazajutrz, w godzinach popo\u0142udniowych, samoloty niemieckie zbombardowa\u0142y koszary. W\u015br\u00f3d \u017co\u0142nierzy by\u0142o wielu zabitych i rannych; w og\u00f3le<\/em> straszna masakra. Ja r\u00f3wnie\u017c by\u0142em ranny w r\u0119k\u0119. Po nalocie ca\u0142\u0105 noc dokonywano inwentaryzacji, uzupe\u0142niaj\u0105c kompanie. Ja zosta\u0142em przydzielony do 40-pu\u0142ku ze Lwowa. Dow\u00f3dc\u0105 kompanii by\u0142 porucznik Lele\u0144, dow\u00f3dc\u0105 plutonu \u2013 porucznik Drabik. Przez dwa tygodnie walczy\u0142em w dzielnicy Wola, przy torach kolejowych id\u0105cych do Pruszkowa. Ja, jako kapral, by\u0142em dow\u00f3dca czujki. S\u0142u\u017cb\u0119 t\u0119 pe\u0142ni\u0142em przez ca\u0142y czas walk w Warszawie. W chwili kapitulacji Warszawy ca\u0142e wojsko z\u0142o\u017cy\u0142o bro\u0144 w \u017byrardowie, otrzyma\u0142o przepustki i mog\u0142o powr\u00f3ci\u0107 do domu. Po powrocie do domu, pracowa\u0142em w folwarku we wsi Obr\u0119bek<\/em> (zarz\u0105dca – Henryk Milewski)<\/em>. Pracowa\u0142em przez ca\u0142\u0105 okupacj\u0119. Jesieni\u0105 1944 roku przysz\u0142y wojska radzieckie i w naszej wsi stan\u0105\u0142 front. Ludno\u015b\u0107 z najbli\u017cszych wiosek przesiedlono za lini\u0119 frontu. W tym czasie zabrano mnie do obozu pracy w Skaszewie. Po ucieczce z tego obozu musia\u0142em si\u0119 ukrywa\u0107 do 1945 roku. Wyzwolenie zasta\u0142o mnie w okolicach G\u0105siorowa.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Powr\u00f3ci\u0142em do swojej wioski i widok, jaki zasta\u0142em, by\u0142 tragiczny: pr\u00f3cz gruz\u00f3w i lej\u00f3w po pociskach nie by\u0142o nic. Od tej pory, po dzie\u0144 dzisiejszy, zacz\u0119\u0142a si\u0119 ci\u0119\u017cka praca. Pracuj\u0119 wraz z \u017con\u0105 i c\u00f3rk\u0105 na 10-cio hektarowym gospodarstwie.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Obr\u0119bek 1960<\/em><\/p>\n\n\n\n

Leszek Malinowski<\/strong>
Pu\u0142tuski Notatnik Kulturalny – 30.03.2021 r. (NR 13 PGP)
<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W\u0142a\u015bciwie o 13 pu\u0142ku piechoty napisano prawie ju\u017c wszystko. Pisa\u0142 Edward Malinowski, pisa\u0142 Janusz Szczepa\u0144ski, Lech Chybowski, Ryszard Juszkiewicz, Micha\u0142 \u015awidwa, Krzysztof \u0141ukawski, Krzysztof Wi\u015bniewski, pisa\u0142em ja i wielu, wielu innych. Co nowego mo\u017cna by jeszcze wnie\u015b\u0107 do historii bohaterskiego pu\u0142ku spod Dytjatyna? Do napisania tego artyku\u0142u zainspirowa\u0142 mnie pu\u0142kownik Kazimierz Karpi\u0144ski, a okazj\u0105 do … Czytaj dalej<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":529,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-525","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-13-pulk-piechoty","resize-featured-image"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/historia.pultusk24.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/525","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/historia.pultusk24.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/historia.pultusk24.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/historia.pultusk24.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/historia.pultusk24.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=525"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/historia.pultusk24.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/525\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":532,"href":"https:\/\/historia.pultusk24.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/525\/revisions\/532"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/historia.pultusk24.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/529"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/historia.pultusk24.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=525"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/historia.pultusk24.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=525"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/historia.pultusk24.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=525"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}