{"id":668,"date":"2025-08-12T08:43:43","date_gmt":"2025-08-12T06:43:43","guid":{"rendered":"https:\/\/historia.pultusk24.pl\/?p=668"},"modified":"2025-08-12T08:43:44","modified_gmt":"2025-08-12T06:43:44","slug":"krotka-historia-poplaw","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/historia.pultusk24.pl\/?p=668","title":{"rendered":"<strong>Kr\u00f3tka historia Pop\u0142aw<\/strong>"},"content":{"rendered":"\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Co wsp\u00f3lnego ma Pu\u0142tusk ze stolic\u0105 Litwy? Odpowied\u017a mo\u017ce wyda\u0107 si\u0119 zaskakuj\u0105ca: i Pu\u0142tusk, i Wilno maj\u0105 swoje Pop\u0142awy. Te wile\u0144skie po\u0142o\u017cone s\u0105 r\u00f3wnie\u017c nad rzek\u0105, nad Wilejk\u0105, co sugeruje nam jaki\u015b zwi\u0105zek tej nazwy miejscowej z wod\u0105. I rzeczywi\u015bcie nazwa Pop\u0142awy pochodzi od s\u0142owa \u201epop\u0142aw\u201d, oznaczaj\u0105cego podmok\u0142\u0105 \u0142\u0105k\u0119.<\/strong> <strong>Tak zreszt\u0105 nazywa\u0142a si\u0119 nasza wie\u015b w XVII w. Jeszcze w 1650 r. wymieniona jest \u201ewie\u015b Pop\u0142aw\u201d i m\u0142yn \u201epod Pop\u0142awem\u201d. Pod koniec tego stulecia nazw\u0119 wioski zapisano jako \u201ePop\u0142awo\u201d, dopiero od XVIII w. w cz\u0119stsze u\u017cycie wchodzi nazwa w liczbie mnogiej: Pop\u0142awy.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"768\" src=\"https:\/\/historia.pultusk24.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/Budowa-kosciola-na-Poplawach-1024x768.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-669\" srcset=\"https:\/\/historia.pultusk24.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/Budowa-kosciola-na-Poplawach-1024x768.jpg 1024w, https:\/\/historia.pultusk24.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/Budowa-kosciola-na-Poplawach-300x225.jpg 300w, https:\/\/historia.pultusk24.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/Budowa-kosciola-na-Poplawach-768x576.jpg 768w, https:\/\/historia.pultusk24.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/Budowa-kosciola-na-Poplawach-1536x1152.jpg 1536w, https:\/\/historia.pultusk24.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/Budowa-kosciola-na-Poplawach.jpg 1890w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p><strong>Dzi\u0119ki puszczy<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Nie znamy dok\u0142adnej daty powstania wsi Pop\u0142awy. Nie wymienia jej najstarszy spis wsi wchodz\u0105cych w sk\u0142ad kasztelanii pu\u0142tuskiej z I po\u0142owy XIII w. Brak jej te\u017c w przywileju biskupa Jakuba z Korzkwi z 1405 r., kt\u00f3ry nadaj\u0105c Pu\u0142tuskowi \u0142\u0105ki za Narwi\u0105 i wytyczaj\u0105c ich granice, nie wspomina nic o Pop\u0142awach. Po raz pierwszy pojawiaj\u0105 si\u0119 na kartach historii w 1440 r., kiedy to biskup Pawe\u0142 Gi\u017cycki w zamian za wie\u015b Parze\u0144 pod P\u0142ockiem odda\u0142 w\u00f3jtowi pu\u0142tuskiemu Piotrowi Dysz w zastaw wie\u015b Pop\u0142awy. W 1457 r. wiosk\u0119 wykupi\u0142a od w\u00f3jta kapitu\u0142a pu\u0142tuska, a w 1476 r. ponownie odkupi\u0142 Pop\u0142awy biskup p\u0142ocki ksi\u0105\u017c\u0119 Kazimierz.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Powstanie Pop\u0142aw nale\u017cy zatem umie\u015bci\u0107 w latach 1405-1440 i fakt ten trzeba wi\u0105za\u0107 z trwaj\u0105c\u0105 od drugiej po\u0142owy XIV w. dobr\u0105 koniunktur\u0105 na drewno. Prawdopodobnie to ch\u0119\u0107 pozyskania wi\u0119kszej ilo\u015bci drewna z nadnarwia\u0144skich las\u00f3w sk\u0142oni\u0142a biskupa p\u0142ockiego do za\u0142o\u017cenia nowej wioski. Pop\u0142awy po\u0142o\u017cone na skraju Puszczy Bia\u0142ej, niedaleko od Narwi, kt\u00f3r\u0105 sp\u0142awiano drewno doskonale si\u0119 do tego celu nadawa\u0142y. O du\u017cej warto\u015bci Pop\u0142aw i ich atrakcyjno\u015bci dla nabywc\u00f3w \u015bwiadczy fakt, \u017ce szybko sta\u0142y si\u0119 przedmiotem kilku transakcji handlowych. Prawdopodobnie wioska zosta\u0142a za\u0142o\u017cona w miejscu zwanym dzi\u015b potocznie Starymi Pop\u0142awami, na wzniesieniach, kt\u00f3re jednocze\u015bnie stanowi\u0142y skuteczn\u0105 zapor\u0119 dla rozlanych wiosn\u0105 w\u00f3d Narwi.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-670\" src=\"https:\/\/historia.pultusk24.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/burawski_11-300x189.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"189\" srcset=\"https:\/\/historia.pultusk24.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/burawski_11-300x189.jpg 300w, https:\/\/historia.pultusk24.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/burawski_11-1024x647.jpg 1024w, https:\/\/historia.pultusk24.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/burawski_11-768x485.jpg 768w, https:\/\/historia.pultusk24.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/burawski_11-1536x970.jpg 1536w, https:\/\/historia.pultusk24.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/burawski_11-2048x1293.jpg 2048w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/p>\n<p><strong>Niewielka wioska<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Biskupom nie zale\u017ca\u0142o jednak na ca\u0142kowitej deforestacji swych d\u00f3br (w gruncie rzeczy to ich polityce gospodarczej zawdzi\u0119czamy fakt, \u017ce Puszcza Bia\u0142a do dzi\u015b istnieje!), st\u0105d te\u017c po wyci\u0119ciu las\u00f3w po\u0142o\u017conych najbli\u017cej wsi, Pop\u0142awy przekszta\u0142ci\u0142y si\u0119 w niewielk\u0105 wiosk\u0119 rolnicz\u0105, co nie wysz\u0142o im raczej na dobre z powodu s\u0142abej jako\u015bci gleby. Administracyjnie zosta\u0142y w\u0142\u0105czone do folwarku G\u00f3rki (zabudowania folwarczne mie\u015bci\u0142y si\u0119 mniej wi\u0119cej w rejonie obecnych ulic Widok i ks. Skorupki). W 1650 r. na Pop\u0142awach mieszka\u0142o 7 rodzin ch\u0142opskich oraz gajowy Pawe\u0142 Opilka, kt\u00f3ry pilnowa\u0142 pobliskich las\u00f3w. Siedmiu ch\u0142op\u00f3w mia\u0142o obowi\u0105zek w ramach pa\u0144szczyzny pracowa\u0107 w ogrodzie zamkowym w Pu\u0142tusku. Drog\u0119 do pracy u\u0142atwia\u0142 im ju\u017c od lat 60-tych XV w. most przez Narew. Jak stwierdzono w 1650 r.: \u201egrunty s\u0142abe i niewiele ich\u201d. Dwie role pozostawa\u0142y nieuprawiane, zaro\u015bni\u0119te krzakami, gdy\u017c nie by\u0142o ch\u0119tnych do ich obj\u0119cia osadnik\u00f3w. Poniewa\u017c z regu\u0142y jedna rola przypada\u0142a na jedn\u0105 rodzin\u0119, nale\u017cy okre\u015bli\u0107 maksymaln\u0105 liczb\u0119 rodzin ch\u0142opskich kt\u00f3re mog\u0142y mieszka\u0107 na Pop\u0142awach na 10. Na Narwi \u201epod Pop\u0142awem\u201d sta\u0142 m\u0142yn nale\u017c\u0105cy do Grzegorza Koska.<\/p>\n<p><strong>Karczma i przewo\u017anicy<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Zniszczenie mostu przez Narew w 1656 r. i brak decyzji o jego odbudowie mia\u0142y ogromne konsekwencje dla Pop\u0142aw. Inwentarz d\u00f3br biskupstwa p\u0142ockiego z 1693 r. podaje, \u017ce wszystkie \u201erole pozarasta\u0142y, \u0142\u0105ki puste\u201d. Dlaczego? Bo wszyscy mieszka\u0144cy zaj\u0119li si\u0119 przewozem \u0142odziami przez Narew! Na Pop\u0142awach mieszka\u0142o w\u00f3wczas ju\u017c tylko 5 rodzin przewo\u017anik\u00f3w. Znamy ich imiona i nazwiska: Andrzej \u0141asko, Tomasz Geca, Maciej Banaz, Micha\u0142 Zawrot i Bart\u0142omiej Opszo\u0142ka. Zwolnieni byli od pa\u0144szczyzny, za to musieli w lecie przewozi\u0107 ludzi, a zarobione pieni\u0105dze oddawali do Zamku. W zim\u0119 \u201estawali do niewodu\u201d, czyli musieli si\u0119 zajmowa\u0107 rybo\u0142\u00f3wstwem podlodowym za pomoc\u0105 specjalnej sieci. Pojawienie si\u0119 we wsi wi\u0119kszej liczby obcych ludzi, kt\u00f3rzy musieli zam\u00f3wi\u0107 przewo\u017anika, czasem na niego poczeka\u0107, a tak\u017ce d\u0105\u017cenie do zwi\u0119kszenia zysk\u00f3w z \u201ezaros\u0142ych\u201d Pop\u0142aw spowodowa\u0142o za\u0142o\u017cenie tu karczmy krytej s\u0142om\u0105 z \u201eizb\u0105, komor\u0105 i stajni\u0105\u201d. Piwo i gorza\u0142k\u0119 dostarczano z browaru na folwarku biskupim G\u00f3rki. Profil przewo\u017aniczo-karczmiany utrzyma\u0142y Pop\u0142awy jeszcze przez d\u0142ugi czas. W XVIII w. zaczynaj\u0105 si\u0119 tu osiedla\u0107 \u017bydzi, kt\u00f3rzy nie mieli prawa mieszka\u0107 w Pu\u0142tusku, zwi\u0119ksza si\u0119 tak\u017ce powoli zaludnienie wioski.<\/p>\n<p><strong>La\u0142a si\u0119 krew\u2026<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Na prze\u0142omie XVIII i XIX w. Pop\u0142awy sta\u0142y si\u0119 aren\u0105 dzia\u0142a\u0144 militarnych. Podczas insurekcji ko\u015bciuszkowskiej w marcu 1794 r. Pu\u0142tusk zaj\u0119li Prusacy, kt\u00f3rzy stan\u0119li na linii Narwi. Na pocz\u0105tku maja, pod Pu\u0142tusk przyby\u0142 pu\u0142k polskich ochotnik\u00f3w pod dow\u00f3dztwem Walentego Kwa\u015bniewskiego, kt\u00f3ry rozlokowa\u0142 si\u0119 na Pop\u0142awach. Kwa\u015bniewski wszed\u0142 w porozumienie z mieszczanami pu\u0142tuskimi i przygotowywa\u0142 si\u0119 do zdobycia z ich pomoc\u0105 miasta. Jednak nie uzyska\u0142 zgody dow\u00f3dztwa na akcj\u0119 zaczepn\u0105, poniewa\u017c w tym okresie starano si\u0119 unika\u0107 wci\u0105gania do walki wojsk pruskich. Szans\u0119 zdobycia Pu\u0142tuska przekre\u015bli\u0142o zwi\u0119kszenie garnizonu pu\u0142tuskiego 29 maja. Miasto kilkakrotnie by\u0142o ostrzeliwane przez powsta\u0144c\u00f3w, podobnie odpowiadali Prusacy. Jeden z pruskich oficer\u00f3w zgin\u0105\u0142 od kuli, obserwuj\u0105c przez lunet\u0119 z pokoju zamkowego polskie pozycje na Pop\u0142awach. Dnia 20 czerwca 1794 r. rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 gwa\u0142towny ostrza\u0142 artyleryjski Pu\u0142tuska przez wojska powsta\u0144cze, ochotnicy przeprawili si\u0119 na brzeg pu\u0142tuski na barce. Rzeczywistym celem akcji by\u0142o odwr\u00f3cenie uwagi nieprzyjaciela od planowanych przez powsta\u0144c\u00f3w dzia\u0142a\u0144 w rejonie Ostro\u0142\u0119ki, jednak wzbudzi\u0142a ona taki pop\u0142och w\u015br\u00f3d Prusak\u00f3w, \u017ce wyprowadzili nawet tabor z miasta i ju\u017c przygotowywali si\u0119 do odwrotu. Niestety, Polacy nie wykorzystali okazji i Pu\u0142tusk pozosta\u0142 w r\u0119kach pruskich.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u015awiadkiem zaci\u0119tej bitwy sta\u0142y si\u0119 Pop\u0142awy w 1807 r. W dniu 14 maja przez Narew przeprawi\u0142y si\u0119 sprzymierzone z Napoleonem wojska bawarskie pod wodz\u0105 21-letniego ksi\u0119cia Ludwika Wittelsbacha, p\u00f3\u017aniejszego kr\u00f3la Ludwika I (faktycznie dowodzi\u0142 gen. Karl von Wrede). Ich celem by\u0142o utworzenie przycz\u00f3\u0142ka na lewym brzegu rzeki. Bawarczycy wybudowali niewielkie umocnienia na przedmo\u015bciu, artyleri\u0119 umie\u015bcili na Ksi\u0119\u017cej K\u0119pie. 16 maja w godzinach przedpo\u0142udniowych pojawi\u0142y si\u0119 na Pop\u0142awach wojska rosyjskie pod dow\u00f3dztwem gen. Niko\u0142aja Tuczkowa, kt\u00f3re oko\u0142o godziny 13 przypu\u015bci\u0142y atak na bawarskie pozycje. Kilkakrotnie odparte wojska rosyjskie oko\u0142o godziny 17 rozpocz\u0119\u0142y odwr\u00f3t. Nie s\u0105 znane straty po stronie rosyjskiej, Bawarczycy za zwyci\u0119stwo zap\u0142acili 15 zabitymi, 196 rannymi i 90 wzi\u0119tymi do niewoli. W\u015br\u00f3d poleg\u0142ych by\u0142 por. Oehringer, kt\u00f3ry uroczy\u015bcie zosta\u0142 pochowany w kolegiacie (jego grobowiec do dzi\u015b si\u0119 tu znajduje).<\/p>\n<p><strong>W XIX wieku<\/strong><\/p>\n<p>Od 1796 r., kiedy to nast\u0105pi\u0142o przej\u0119cie wi\u0119kszo\u015bci d\u00f3br ko\u015bcielnych przez pa\u0144stwo, Pop\u0142awy sta\u0142y si\u0119 tzw. dobrami narodowymi i wesz\u0142y w sk\u0142ad ekonomii rz\u0105dowej G\u00f3rki. W 1827 r. na Pop\u0142awach sta\u0142o 8 dom\u00f3w, a mieszka\u0142o tam 95 os\u00f3b.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">W 1830 r. ekonomi\u0119 G\u00f3rki naby\u0142 od skarbu pa\u0144stwa by\u0142y s\u0119dzia pokoju i pose\u0142 powiatu pu\u0142tuskiego Pawe\u0142 Gr\u0105bczewski, kt\u00f3ry w grudniu 1834 r. odsprzeda\u0142 ekonomi\u0119 baronowi Florianowi Kobyli\u0144skiemu z Radzanowa, by\u0142emu genera\u0142owi wojsk polskich i prezesowi Komisji Wojew\u00f3dztwa P\u0142ockiego, po czym 4 miesi\u0105ce p\u00f3\u017aniej na powr\u00f3t j\u0105 od niego odkupi\u0142, by w lutym 1836 r. sprzeda\u0107 ekonomi\u0119 G\u00f3rki wraz z Pop\u0142awami hrabiemu Aleksandrowi Potockiemu, w\u0142a\u015bcicielowi Wilanowa. Transakcja opiewa\u0142a na sum\u0119 900 tys. z\u0142, ale dobra te by\u0142y tak zad\u0142u\u017cone, \u017ce do r\u0119ki Gr\u0105bczewski dosta\u0142 nieco ponad 93 tys. z\u0142, a reszta posz\u0142a na sp\u0142at\u0119 d\u0142ug\u00f3w. Jeszcze w tym samym roku maj\u0119tno\u015bci te Aleksander Potocki scedowa\u0142 na swego syna Augusta, zastrzegaj\u0105c jednak sobie na nich do\u017cywocie.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">W r\u0119kach Potockich: Aleksandra (zm. w 1845 r.), Augusta, a potem Alfreda (kt\u00f3ry przekaza\u0142 dobra G\u00f3rki swej \u017conie Marii z ksi\u0105\u017c\u0105t Sanguszk\u00f3w) pozostawa\u0142y Pop\u0142awy do roku 1864 r., kiedy to w marcu og\u0142oszono ukazy uw\u0142aszczeniowe. W wyniku uw\u0142aszczenia ziemia, kt\u00f3r\u0105 uprawiali ch\u0142opi na Pop\u0142awach sta\u0142a si\u0119 ich w\u0142asno\u015bci\u0105. Obszar wsi wynosi\u0142 wtedy 204 morgi (ponad 114 ha). Og\u00f3\u0142em nadzia\u0142y ziemi otrzyma\u0142o 14 rodzin (J\u00f3zef Noskiewicz, Jan Nowosielski, Franciszek Przyby\u0142owski, Jan Przyby\u0142owski, Jan Burawski, Ignacy Kara\u015bkiewicz, Andrzej Trzci\u0144ski, Teofil Burawski, Jakub Deptu\u0142a, Rozalia Deptu\u0142a, Mendel Rubin, J\u00f3zef Bystrek, Jan Banaszewski, Franciszek Romba\u0142o). Mieszka\u0144cy Pop\u0142aw mogli wypasa\u0107 swe byd\u0142o, opr\u00f3cz w\u0142asnych grunt\u00f3w, tak\u017ce w miejscach zwanych \u201eBarak\u201d i \u201eOb\u00f3z\u201d (serwituty te zlikwidowano dopiero w 1958 r.).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">W 1887 r. zapisano, \u017ce wie\u015b \u201ele\u017cy naprzeciw Pu\u0142tuska, \u015br\u00f3d las\u00f3w i mokrade\u0142\u201d, sta\u0142o w niej 27 dom\u00f3w. Administracyjnie w XIX w. Pop\u0142awy by\u0142y podzielone mi\u0119dzy dwie gminy. Po\u0142udniowa ich cz\u0119\u015b\u0107 (ze Starymi Pop\u0142awami) nale\u017ca\u0142a do gminy Obryte, za\u015b p\u00f3\u0142nocna do gminy Kleszewo. Co ciekawe, swoj\u0105 enklaw\u0119 mia\u0142a tu te\u017c wie\u015b Bia\u0142owie\u017ca.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Stopniowo zwi\u0119ksza\u0142o si\u0119 zaludnienie, dochodz\u0105c na pocz\u0105tku XX w. do kilkuset os\u00f3b. Sprzyja\u0142o temu powstanie na Pop\u0142awach kilku zak\u0142ad\u00f3w pracy, b\u0119d\u0105cych w\u0142asno\u015bci\u0105 \u017cydowskiej rodziny Nowomi\u0144skich. Mieli oni fabryczk\u0119 maszyn rolniczych, odlewni\u0119, tartak i m\u0142yn parowy i przed pierwsz\u0105 wojn\u0105 \u015bwiatow\u0105 zatrudniali 160 robotnik\u00f3w. Produkowali g\u0142\u00f3wnie na eksport do Rosji, st\u0105d te\u017c po utracie tego rynku zbytu zatrudnienie drastycznie spad\u0142o (do 20 robotnik\u00f3w w 1928 r.). Na Pop\u0142awach powsta\u0142a tak\u017ce fabryczka octu i zak\u0142ady wyrabiaj\u0105ce produkty z wikliny.<\/p>\n<p><strong>Koniec samodzielno\u015bci<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Dnia 7 listopada 1933 r. nast\u0105pi\u0142 koniec pewnej epoki w dziejach Pop\u0142aw. Po pi\u0119ciuset latach istnienia przesta\u0142y by\u0107 wsi\u0105 i zosta\u0142y wcielone administracyjnie do Pu\u0142tuska. Rozporz\u0105dzeniem Ministra Spraw Wewn\u0119trznych z 5 pa\u017adziernika 1933 r. wy\u0142\u0105czono z gminy Kleszewo wie\u015b Kleszewo-Pop\u0142awy (133,28 ha) i cz\u0119\u015b\u0107 wsi Bia\u0142owie\u017ca (13,44 ha), a z gminy Obryte wie\u015b Pop\u0142awy (113,12 ha) i w\u0142\u0105czono do Pu\u0142tuska. Po\u0142\u0105czenie z Pu\u0142tuskiem niewiele zmieni\u0142o w codziennym \u017cyciu mieszka\u0144c\u00f3w. Pop\u0142awy nadal nie mia\u0142y elektryczno\u015bci (doprowadzon\u0105 j\u0105 w latach 50-tych), ulice nie mia\u0142y swoich nazw. W mowie codziennej przed wojn\u0105 wyr\u00f3\u017cniano Stare Pop\u0142awy od p\u00f3\u017aniej powsta\u0142ej zabudowy wzd\u0142u\u017c g\u0142\u00f3wnych dr\u00f3g. Ulice otrzyma\u0142y swoje nazwy dopiero w pod koniec lat 40-stych XX w. Ma\u0142o kto pami\u0119ta, \u017ce po II wojnie \u015bwiatowej Pop\u0142awy posiada\u0142y w\u0142asn\u0105 dru\u017cyn\u0119 pi\u0142karsk\u0105: LZS Pop\u0142awy, kt\u00f3ra w 1957 r. po po\u0142\u0105czeniu z dwoma innymi LZS utworzy\u0142a klub LKS Mewa Pu\u0142tusk (a ten klub z kolei po\u0142\u0105czy\u0142 si\u0119 z Nadnarwiank\u0105). Wzrost liczby mieszka\u0144c\u00f3w sprawi\u0142, \u017ce w 1951 r. utworzono tu Szko\u0142\u0119 Podstawow\u0105 nr 2.<\/p>\n<p><strong>Powodzie<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Pop\u0142awy, podobnie jak Pu\u0142tusk, wielokrotnie cierpia\u0142y z powodu powodzi. Po powodzi 1958 r. wybudowano w latach 1960-1963 wa\u0142y przeciwpowodziowe na prawym brzegu rzeki, nie zabezpieczono jednak Pop\u0142aw, kt\u00f3re zosta\u0142y zalane wiosn\u0105 1970 r. Wkr\u00f3tce zbudowano wa\u0142y tak\u017ce na lewym brzegu rzeki. Test przesz\u0142y one podczas wielkiej powodzi w 1979 r. Nie zosta\u0142y przerwane, jednak woda przes\u0105cza\u0142a si\u0119 pod wa\u0142em tak, \u017ce powoli przestrze\u0144 mi\u0119dzy wa\u0142em a ulic\u0105 Tartaczn\u0105 wype\u0142nia\u0142a si\u0119 wod\u0105 i stawa\u0142a si\u0119 wielkim jeziorem. Po po\u0142udniu 5 kwietnia zamkni\u0119to dla ruchu k\u0142adk\u0119 dla pieszych. Do 8 kwietnia poziom wody obni\u017cy\u0142 si\u0119 raptem o kilka centymetr\u00f3w. Narew w\u015bciekle szturmowa\u0142a wa\u0142 pop\u0142awski, bezustannie usuwano mas\u0119 przeciek\u00f3w i umacniano wa\u0142 workami z piaskiem. Dnia 8 kwietnia podj\u0119to decyzj\u0119 o ewakuacji ludno\u015bci dzielnicy Pop\u0142awy. Wskutek przeciek\u00f3w pod stop\u0105 wa\u0142u, budynki mi\u0119dzy wa\u0142em a ulic\u0105 Tartaczn\u0105 zosta\u0142y zalane. Wkr\u00f3tce dosz\u0142o do tego, \u017ce poziom wody po zewn\u0119trznej stronie wa\u0142u (od strony Pop\u0142aw) by\u0142 wy\u017cszy, ni\u017c w rzece. Z tego te\u017c wzgl\u0119du, gdy woda w Narwi znacznie ju\u017c opad\u0142a, 15 kwietnia zdecydowano o otworzeniu przepustu pod drog\u0105 wyszkowsk\u0105, aby poprzez spadek grawitacyjny woda sp\u0142yn\u0119\u0142a w kierunku Grab\u00f3wca. Dzi\u0119ki wyt\u0119\u017conej pracy ponad tysi\u0105ca ludzi Pop\u0142awy zosta\u0142y uratowane.<\/p>\n<h5><strong>Dynamiczny rozw\u00f3j<\/strong><\/h5>\n<p style=\"text-align: justify;\">W 1958 r. na Pop\u0142awach mieszka\u0142o 1148 os\u00f3b (11,7% wszystkich mieszka\u0144c\u00f3w Pu\u0142tuska): 350 os\u00f3b na ul. Tartacznej, 118 os\u00f3b na ul. Pop\u0142awskiej, 214 na ul. Bartodziejskiej, 28 na Grabowej, 100 na Uzdrowiskowej, 29 na Piaskowej, 42 na \u017babiej, 80 na Sosnowej, 101 na W\u0105skiej, 11 na Le\u015bnej, 13 na Mostowej, 44 na Nowej i 18 os\u00f3b na ul. Polnej. 15 lat p\u00f3\u017aniej Pop\u0142awy zamieszkiwa\u0142o 1256 mieszka\u0144c\u00f3w (10% og\u00f3\u0142u mieszka\u0144c\u00f3w miasta), z czego na ul. Bartodziejskiej 236, na Grabowej 21, na Le\u015bnej 6, na Mostowej 11, na Nowej 57, na Pop\u0142awskiej 114, na Polnej 38, na Sosnowej 39, na Piaskowej 23, na Tartacznej 437, na Uzdrowiskowej 106, na W\u0105skiej 121, na \u017babiej 47. W 1980 r. na Pop\u0142awach mieszka\u0142o 1237 os\u00f3b (8% mieszka\u0144c\u00f3w Pu\u0142tuska), a w 1990 r. 1751 os\u00f3b (10,1% mieszka\u0144c\u00f3w miasta).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Rozbudowa Pop\u0142aw zwi\u0105zana by\u0142a przede wszystkim z rozwojem budownictwa jednorodzinnego. W latach 70-tych XX w. rozpocz\u0119to wyznaczanie dzia\u0142ek na osiedlu \u201ePop\u0142awy-P\u00f3\u0142noc\u201d, a w latach 80-tych realizacj\u0119 projektu osiedla budownictwa jednorodzinnego \u201ePop\u0142awy \u2013 Zach\u00f3d\u201d. Jednocze\u015bnie podj\u0119to prace na osiedlu \u201eWyszkowska\u201d (plan zagospodarowania zatwierdzono w 1983 r.). W okresie PRL mieszka\u0144cy Pop\u0142aw uwa\u017cali, \u017ce ich dzielnica jest zaniedbywana przez w\u0142adze miejskie i bardziej przypomina wiosk\u0119, ni\u017c miasto. Rzeczywi\u015bcie, inwestycje w infrastruktur\u0119 miejsk\u0105 omija\u0142y Pop\u0142awy, kt\u00f3re pozostawa\u0142y bez sieci wodoci\u0105gowej i kanalizacji. T\u0119 pierwsz\u0105 Pop\u0142awy ju\u017c otrzyma\u0142y, Gmina Pu\u0142tusk rozpocz\u0119\u0142a prace nad ich skanalizowaniem. W 1992 r. Pop\u0142awy doczeka\u0142y si\u0119 w\u0142asnej parafii. Wcze\u015bniej nale\u017ca\u0142y do parafii \u015bw. Mateusza, a w latach 1982-1992 do parafii \u015bw. J\u00f3zefa w Pu\u0142tusku. Obecnie parafia liczy oko\u0142o 3 tys. mieszka\u0144c\u00f3w. W latach 80-tych rozpocz\u0119to r\u00f3wnie\u017c budow\u0119 szpitala, kt\u00f3ry do u\u017cytku oddano dopiero w 2011 r., co podnios\u0142o rang\u0119 i znaczenie dzielnicy, kt\u00f3r\u0105 nale\u017cy uzna\u0107 za najbardziej dynamicznie rozwijaj\u0105c\u0105 si\u0119 dzi\u015b cz\u0119\u015b\u0107 miasta.<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><em><strong>Krzysztof Wi\u015bniewski<\/strong><\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Co wsp\u00f3lnego ma Pu\u0142tusk ze stolic\u0105 Litwy? Odpowied\u017a mo\u017ce wyda\u0107 si\u0119 zaskakuj\u0105ca: i Pu\u0142tusk, i Wilno maj\u0105 swoje Pop\u0142awy. Te wile\u0144skie po\u0142o\u017cone s\u0105 r\u00f3wnie\u017c nad rzek\u0105, nad Wilejk\u0105, co sugeruje nam jaki\u015b zwi\u0105zek tej nazwy miejscowej z wod\u0105. I rzeczywi\u015bcie nazwa Pop\u0142awy pochodzi od s\u0142owa \u201epop\u0142aw\u201d, oznaczaj\u0105cego podmok\u0142\u0105 \u0142\u0105k\u0119. Tak zreszt\u0105 nazywa\u0142a si\u0119 nasza wie\u015b &#8230; <a title=\"Kr\u00f3tka historia Pop\u0142aw\" class=\"read-more\" href=\"https:\/\/historia.pultusk24.pl\/?p=668\" aria-label=\"More on Kr\u00f3tka historia Pop\u0142aw\">Czytaj dalej<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":670,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[],"class_list":["post-668","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-historia","resize-featured-image"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/historia.pultusk24.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/668","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/historia.pultusk24.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/historia.pultusk24.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/historia.pultusk24.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/historia.pultusk24.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=668"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/historia.pultusk24.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/668\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":671,"href":"https:\/\/historia.pultusk24.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/668\/revisions\/671"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/historia.pultusk24.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/670"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/historia.pultusk24.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=668"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/historia.pultusk24.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=668"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/historia.pultusk24.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=668"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}